Siyaasadda 212 - Fal Dembiyeed ama Madaniga ah ee ka dhanka ah Degmada Dugsiga, Xubinta Guddida Dugsiga, Shaqaale ama Ardayga
I. UJEEDDADA
Ujeedada siyaasaddan waa in la bixiyo hagitaan ku saabsan booska, xuquuqaha, iyo mas'uuliyadaha degmada marka fal madani ah ama fal-dembiyeed laga sugayo degmada, ama Xubin ka tirsan Guddiga Dugsiga, shaqaalaha degmada ama ardayga.
II. BAYAANKA GUUD EE SIYAASADDA
- Degmadu waxay aqoonsan tahay in, marka dacwado madani ah ama dambiyeed ay ka socdaan Xubin ka tirsan Guddiga Dugsiga, shaqaale degmada, ama arday, Degmada waxaa laga codsan karaa ama looga baahan karaa inay tallaabo qaaddo.
- Marka laga jawaabayo codsiyada iyo/ama shuruudahaas, Degmadu waxay qaadi doontaa tallaabooyin ku habboon ujeeddadeeda koowaad ee ah inay waxbarashada ardayda ku bixiso jawi ammaan u ah shaqaalaha iyo ardayda oo ku habboon waxbarashada.
- Degmadu waxay qiraysaa waajibaadkeeda sharciga ah ee la xiriira bixinta caawimaadda xubnaha guddiga iyo macallimiinta lagu soo oogay dacwado la xiriira fulinta waajibaadka degmada dugsiga. Heshiiska gorgortanka wadajirka ah iyo siyaasadaha degmada ayaa sidoo kale la dabaqi karaa.
III. FALALKA MADANIGA AH
- Sida ku xusan Xeerka Minn. § 466.07, Qodobka 1aad, Degmadu waxay difaaci doontaa oo magdhow ka bixin doontaa xubin kasta oo ka tirsan Guddiga ama shaqaale Degmo ah oo ku saabsan magdhowga dacwadaha la xiriira dugsiga, oo ay ku jiraan magdhow ciqaabeed, oo la sheegay ama laga qaaday Xubinta Guddiga ama shaqaalaha, iyadoo shardi ah inuu ku dhaqmayay waajibaadka booska oo uusan ku jirin dambi ah xadgudub, dayacaad ula kac ah oo waajibaadka ah, ama niyad xumo.
- Sida ku xusan Xeerka Minn. §123B.25(b), marka laga hadlayo macallimiinta ay shaqaaleysiiso Degmada, marka codsi qoraal ah laga helo macallinka ku lugta leh, Degmadu waxay siin doontaa la-taliye sharci macallin kasta oo dugsi oo dacwad laga gudbiyay ama dacwad laga gudbiyay si loogu soo celiyo magdhowga dacwad kasta oo ku saabsan dhaawac jireed oo loo geystay qof ama hanti ama dhimasho khaldan oo ka dhalatay ama la xiriirta shaqaalaysiinta macallinka Degmada. Degmadu waxay dooran doontaa la-taliye sharci ka dib marka ay la tashato macallinka.
- Dhaqannada Xogta
Xogta waxbarashada iyo xogta shaqaalaha ee ay Degmadu hayso waxaa laga yaabaa in loo raadiyo caddayn ahaan dacwad madani ah. Degmadu waxay sii deyn doontaa xogta oo keliya iyadoo la raacayo Xeerka Dhaqanka Xogta Dowladda Minnesota, Minn. Stat. Chapter. 13, iyo Xeerka Xuquuqda Waxbarashada Qoyska iyo Qarsoonnimada, 20 USC § 1232g iyo xeerarka la xiriira. Marka shaqaale loo yeero oo laga filayo inuu markhaati ka furo xogta waxbarashada ama xogta shaqaalaha, waa inuu/inay wargeliyaa maamulaha dhismaha ama kormeeraha loo xilsaaray, kaasoo isla markiiba u sheegi doona Kormeeraha Guud, ama qofka loo xilsaaray. Xubin guddi ama shaqaale ma sii dayn karo xogta iyada oo aan lala tashanin sarkaalka Degmada ee loo magacaabay inuu yahay hay'adda mas'uulka ka ah ururinta, isticmaalka iyo faafinta xogta.
- Adeegga Wicitaanada Maxkamadda
Waa siyaasadda Degmada in saraakiisheeda iyo shaqaalaheeda aysan caadiyan ku lug yeelan doonin bixinta adeegga habraaca ee dhinacyada saddexaad ee ku jira dugsiga.
- U daa inaad markhaati furto
Fasax shaqaalaha maxkamadda ka soo muuqanaya, ha ahaato marka la dacweeyo ama marka loo yeero inay marag furaan, waxaa loo tixgelin doonaa iyadoo la raacayo siyaasadaha shaqaalaha degmada iyo heshiisyada gorgortanka wadajirka ah ee khuseeya. Qareenka degmada waxaa loo sheegi doonaa wixii amar ah ee shaqaalaha loogu yeero si loogu marag furo maxkamadda ee ku saabsan arrimaha ardayda.
IV. EEDEYMO AMA DHAQANKA DAMBIGA AH
- Xubnaha Guddiga Dugsiga
- Haddii Degmadu hesho macluumaad la xiriira falal dambiyeed oo uu sameeyay Xubin ka tirsan Guddiga Dugsiga, Degmadu waxay isla markiiba ku wargelin doontaa dhammaan xubnaha kale ee Guddiga Dugsiga. Guddigu wuxuu qaadi karaa tallaabo anshaxeed oo ku habboon, iyadoo la raacayo siyaasadaha Degmada iyo qawaaniinta Minnesota.
- Haddii magdhowga difaaca dambiyeed uu codsado Xubin ka tirsan Guddiga Dugsiga, Guddigu wuxuu, ka dib marka uu la tashado qareenkiisa sharciga, u celin karaa Xubinta Guddiga Dugsiga kharash kasta iyo khidmadaha qareenka ee macquulka ah ee uu galay Xubinta Guddiga Dugsiga si uu u difaaco dacwadaha dambiyada ee lagu soo oogay Xubinta Guddiga Dugsiga ee ka dhasha gudashada waajibaadka xubin ka tirsan guddiga dugsiga ee Degmada. Go'aanka ah in la bixiyo magdhowga waxaa lagu gaari doonaa go'aanka Guddiga. Xubinta Guddiga oo ah markhaati ama dhibbane la sheegay in kiiska lagu soo oogay ma codayn karto magdhowga. Haddii kooram ka mid ah Guddiga laga joojiyo codaynta magdhowga, magdhowga waa inuu ansixiyaa garsoore ka tirsan Maxkamadda Degmada.
- Haddii Degmadu hesho macluumaad la xiriira falal dambiyeed oo uu sameeyay Xubin ka tirsan Guddiga Dugsiga, Degmadu waxay isla markiiba ku wargelin doontaa dhammaan xubnaha kale ee Guddiga Dugsiga. Guddigu wuxuu qaadi karaa tallaabo anshaxeed oo ku habboon, iyadoo la raacayo siyaasadaha Degmada iyo qawaaniinta Minnesota.
- Shaqaalaha
- Degmadu waxay filaysaa in shaqaalaheedu ay u noqdaan tusaale wanaagsan ardayda. Maadaama ay yihiin tusaaleyaal ardayda loogu talagalay, shaqaaluhu waxay waajib ku tahay inay si tusaale ah u dhaqmaan inta ay shaqada ku jiraan. Dhaqanka shaqaalaha aan shaqada ku jirin waa inuu ixtiraamaa saameynta ay ku yeelan karto ardayda.
- Haddii Degmadu hesho macluumaad la xiriira falal dembiyeed oo uu sameeyay shaqaale, Degmadu waxay baari doontaa oo qaadi doontaa tallaabo anshaxeed oo ku habboon, oo ay ku jiri karto shaqo ka eryid, iyadoo la raacayo siyaasadaha Degmada, qawaaniinta iyo qodobbada heshiisyada gorgortanka wadajirka ah ee khuseeya.
- Sida ku xusan Xeerka Minn. § 123B.02, Qodobka 20, haddii magdhowga difaaca dambiyada uu codsado shaqaale Degmo, Guddigu wuxuu, ka dib marka uu la tashado qareenkiisa sharciga, u celin karaa shaqaalaha wixii kharash ah iyo khidmadaha qareenka ee macquulka ah ee uu shaqaaluhu galo si uu u difaaco dacwadaha dambiyada ee lagu soo oogay shaqaalaha ka dhasha gudashada waajibaadka Degmada. Go'aanka ah in la bixiyo magdhowga waxaa go'aan ka gaari doona Guddiga.
- Degmadu waxay filaysaa in shaqaalaheedu ay u noqdaan tusaale wanaagsan ardayda. Maadaama ay yihiin tusaaleyaal ardayda loogu talagalay, shaqaaluhu waxay waajib ku tahay inay si tusaale ah u dhaqmaan inta ay shaqada ku jiraan. Dhaqanka shaqaalaha aan shaqada ku jirin waa inuu ixtiraamaa saameynta ay ku yeelan karto ardayda.
- Ardayda
- Degmadu waxay danaynaysaa inay ilaaliso jawi ammaan ah oo caafimaad qaba iyo ka hortagga carqaladaynta geeddi-socodka waxbarashada. Si loo sii xoojiyo xiisahaas, Degmadu waxay qaadi doontaa tallaabo ku habboon oo ku saabsan ardayda lagu helo dambiyada la xiriira deegaanka dugsiga.
- Degmadu waxay danaynaysaa inay ilaaliso jawi ammaan ah oo caafimaad qaba iyo ka hortagga carqaladaynta geeddi-socodka waxbarashada. Si loo sii xoojiyo xiisahaas, Degmadu waxay qaadi doontaa tallaabo ku habboon oo ku saabsan ardayda lagu helo dambiyada la xiriira deegaanka dugsiga.
- Baaritaannada Dembiyada
- Siyaasadda Degmadu waa inay la shaqeyso saraakiisha fulinta sharciga. Si kastaba ha ahaatee, Degmadu waxay sameyn doontaa dadaal kasta si ay u dhiirigeliso saraakiisha fulinta sharciga inay su'aalo weydiiyaan ardayda iyo shaqaalaha saacadaha ka baxsan dugsiga iyo goobaha ka baxsan dugsiga haddii aysan jirin duruufo macquul ah ama arrinta la baarayo ay la xiriirto dugsiga, ama sida uu sharcigu dhigayo.
- Haddii su'aalaha noocaas ah ee dugsiga laga fursan waayo, Degmadu waxay isku dayi doontaa inay ilaaliso sirta, si looga fogaado ceebta ardayda iyo shaqaalaha iyo in laga fogaado carqaladaynta barnaamijka waxbarashada. Degmadu waxay isku dayi doontaa inay waalidiinta ku wargeliso arday ka yar 18 sano in booliisku ay su'aalo weydiin doonaan ilmahooda. Caadiyan, Kormeeraha Guud, Maamulaha, ama sarkaal kale oo dugsiga ku habboon ayaa joogi doona inta lagu jiro wareysiga, marka laga reebo sida kale ee sharcigu u baahan yahay (Minn. Stat. § 626.556, Subd. 10), ama sida kale ee lagu go'aamiyay iyadoo lala tashanayo waalidka ama mas'uulka.
- Siyaasadda Degmadu waa inay la shaqeyso saraakiisha fulinta sharciga. Si kastaba ha ahaatee, Degmadu waxay sameyn doontaa dadaal kasta si ay u dhiirigeliso saraakiisha fulinta sharciga inay su'aalo weydiiyaan ardayda iyo shaqaalaha saacadaha ka baxsan dugsiga iyo goobaha ka baxsan dugsiga haddii aysan jirin duruufo macquul ah ama arrinta la baarayo ay la xiriirto dugsiga, ama sida uu sharcigu dhigayo.
- Dhaqannada Xogta
Degmadu waxay u sii deyn doontaa hay'adaha cadaaladda dhalinyarada iyo fulinta sharciga xogta waxbarashada iyo shaqaalaha oo keliya iyadoo la raacayo Minn. Stat. Cutubka 13aad (Sharciga Dhaqanka Xogta Dowladda Minnesota) iyo 20 USC § 1232g (FERPA).
V. WARQADAHA MARKA DACWADAHA LA SOCDO
Degmadu waxay aqoonsan tahay in marka dacwad madani ah ama dambi ah la bilaabo ama la sugayo, dhinacyada dacwadda ku jira waxay leeyihiin waajibaad gaar ah oo ku saabsan dadka ku lug leh ama lagu magacaabay dacwadda, iyo sidoo kale shirkadaha caymiska. Sidaa darteed, xubnaha guddiga ama shaqaalaha Degmada waa inay sameeyaan ama sii daayaan hadallada xaaladdaas oo keliya iyagoo la tashanaya qareenka sharciga.
Tixraacyo Sharci:
Minn. Stat. Cutubka 13aad (Xeerka Dhaqanka Xogta Dowladda Minnesota)
Minn. Stat. §§ 121A.40-121A.56 (Xeerka Shaqo ka joojinta Cadaaladda ah ee Ardayda)
Minn. Stat. § 123B.02, Subd. 20 (Qareenka Sharciga, Lacag Celinta)
Minn. Stat. § 123B.25(b) (Ficillada Ka Dhanka ah Macallimiinta)
Minn. Stat. §§ 121A.40-121A.56 (Xeerka Shaqo ka joojinta Cadaaladda ah ee Ardayda)
Minn. Stat. § 123B.02, Subd. 20 (Qareenka Sharciga, Lacag Celinta)
Minn. Stat. § 123B.25(b) (Ficillada Ka Dhanka ah Macallimiinta)
Minn. Stat. § 466.07, Subd. 1 (Magdhaw)
20 USC § 1232g (Xuquuqda Waxbarashada Qoyska iyo Xeerka Asturnaanta) 42 USC § 1983 (Dacwad Madani ah oo ku saabsan Xuquuqda La Diiday)
Op. Atty. Gen. 169 (Min, Mar. 7, 1963)
Op. Atty. Gen. 169 (Minn, Noofambar 3, 1943)
Dypress v. Guddiga Dugsiga ee Boston, 446 NE2d 1099 (Mass. App. Ct. 1983)
Wood v. Strickland, 420 US 308, 95 S.Ct. 992, 43 L.Ed.2d 214 (1975)
Tixraacyada Isdhaafsiga ah:
Siyaasadda 403 (Anshax-marinta, Joojinta, iyo Shaqo ka eryidda Shaqaalaha Degmada Dugsiga)
Siyaasadda 406 (Xogta Shaqaalaha Dadweynaha iyo kuwa Gaarka ah)
Siyaasadda Moodeelka MSBA/MASA 408 (Wicitaan Loogu Yeerayo Shaqaale Dugsi Degmo)
Siyaasadda 414 (Warbixinta Waajibka ah ee Dayacaadda Ilmaha ama Xadgudubka Jirka ama Galmada)
Siyaasadda 506 (Anshaxa Ardayga)
Siyaasadda 515 (Ilaalinta iyo Qarsoodiga Diiwaanada Ardayda)
La ansixiyay: Maajo 7, 2009