I. UJEEDDADA

Ujeedada siyaasaddan waa in ardayda la siiyo gaadiid badbaado leh iyo in ardayda lagu baro arrimaha badbaadada iyo mas'uuliyadda raacitaanka baska dugsiga.

II. QORSHAHA TABABARKA BADBAADADA GAADIIDKA ARDAYDA

1. Todobaadka Badbaadada Baska Dugsiga
   
   Degmadu waxay u qoondeyn kartaa toddobaadka badbaadada basaska dugsiga. Toddobaadka Badbaadada Basaska Dugsiga Qaranka waa toddobaadka saddexaad ee Oktoobar.
    
2. Tababarka Ardayga
    
   1. Degmadu waxay sannad walba siin doontaa ardayda ku qoran fasalada xanaanada caruurta (K) ilaa 10aad tababar ku habboon da'da oo ku saabsan badbaadada baska dugsiga ee fikradaha soo socda:
       
      1. Gaadiidka baska dugsiga waa mudnaan, ee ma aha xuquuq;
          
      2. Siyaasadaha degmada ee anshaxa ardayda iyo badbaadada basaska dugsiga;
          
      3. Anshax habboon inta baska la saaran yahay;
          
      4. Meelaha khatarta ah ee ku hareeraysan baska dugsiga;
          
      5. Habraacyada si ammaan ah loogu fuulo iyo looga baxo baska dugsiga;
          
      6. Habraacyada loogu talagalay ka gudubka wadada baabuurta ee badbaadada leh; iyo
          
      7. Daadgureynta basaska iskuulka iyo hababka kale ee gurmadka degdegga ah.
          
      8. Tababar firfircoon oo ku saabsan badbaadada gaadiidka oo ay ku jiraan badbaadada dadka lugeynaya iyo badbaadada baaskiiladaha wakhtiga sharciga ah. Hoyga ayaa la bixin doonaa marka loo baahdo.
          
   2. Degmada iyo dhammaan dugsiyada aan dawliga ahayn ee ardayda lagu qaado baska dugsiga iyadoo kharashka dawladdu bixinayo waa inay laba jeer siiyaan ardayda dhigata fasalada K ilaa 3aad tababarka badbaadada baska dugsiga laba jeer sannad dugsiyeedka.
       
   3. Ardayda qaadanaysa casharrada tababarka darawalnimada iyo ardayda kale ee fasallada 9 iyo 10 waa inay helaan tababar ku saabsan sharciyada iyo habraacyada saxda ah ee lagu kaxeeyo baabuur agagaarka baska dugsiga.
       
   4. Degmada iyo dhammaan dugsiyada aan dawliga ahayn ee ardayda lagu qaado baska dugsiga oo kharash dadweyne lagu bixiyo waa inay sameeyaan tababar daadgureyn bas dugsiga ugu yaraan hal mar sannad dugsiyeedka.
       
   5. Degmadu waxay tababar u samayn doontaa ardayda loo yaqaan Ingiriisiga luqad labaad ahaan iyo ardayda naafada ah.
       
   6. Degmadu waxay siin kartaa ardayda xanaanada carruurta tababar ku saabsan badbaadada basaska dugsiga ka hor maalinta ugu horreysa ee dugsiga.
       
   7. Degmadu waxay bixin kartaa waxbarasho ku saabsan badbaadada ardayda ee baaskiil wadista iyo badbaadada dadka lugeynaya ee loogu talagalay ardayda fasalada K ilaa 8.
       
   8. Degmadu waxay qaadan doontaa oo u diyaarin doontaa dib u eegis dadweyne manhaj waxbarasho oo ku saabsan badbaadada gaadiidka.
       
   9. Ardayda aan dawliga ahayn ee ay qaado Degmadu waxay heli doonaan tababar ku saabsan badbaadada basaska dugsiga oo ay bixiyaan dugsiyadooda aan dawliga ahayn. Dugsiyada aan dawliga ahayn waxay isticmaali karaan manhajka waxbarashada badbaadada gaadiidka dugsiga ee Degmada. Dugsiga aan dawliga ahayn waa inuu u caddeeyaa Agaasimaha Badbaadada Gaadiidka Dugsiga ee Degmada in dhammaan ardayda ku qoran fasalada K ilaa 10 ay heleen tababarka ku habboon.

III. KU DHAQANKA BASASKA ISKUULKA IYO CAWAAQIBKA DHAQANKA XUN

1. Raacitaanka baska iskuulka waa mudnaan, ee ma aha xuquuq. Xeerarka guud ee dhaqanka ardayda ee Degmada ayaa khuseeya ardayda saaran basaska iskuulka.
    
2. Cawaaqib xumada ka dhalata xadgudubka basaska/joojinta basaska iskuulka waxaa soo rogi doona Degmadu iyadoo la raacayo habraacyada anshaxa maamulka ee la ansixiyay. Intaa waxaa dheer, dhammaan xadgudubka basaska iskuulka/joojinta basaska iskuulka waxaa loo gudbin doonaa agaasimaha amniga gaadiidka ee Degmada. Xadgudubyada halista ah waxaa loo gudbin karaa hay'adaha fulinta sharciga ee deegaanka.
    
   1. Xeerarka Joojinta Basaska iyo Basaska Dugsiga. Xeerarka Badbaadada Basaska Dugsiga ee Degmada waa in lagu dhejiyaa bas kasta. Haddii xeerarkan la jebiyo, waa in la raaco habraacyada anshaxa ee Degmada. Cawaaqibta waa kuwo horumarsan waxaana ka mid noqon kara joojinta mudnaanta baska. Waa mas'uuliyadda darawalka baska dugsiga inuu ku soo wargeliyo dhaqanka aan la aqbali karin Xafiiska Gaadiidka/Xafiiska Dugsiga ee Degmada.
       
   2. Xeerarka Joogsiga Basaska. Kormeeraha Guud, ama qofka loo magacaabay, wuxuu dejin doonaa sharciyo loogu talagalay ardayda joogsiga basaska iyo kuwa saaran basaska.
       
   3. Cawaaqib xumada ka dhalata jebinta xeerarka baska dugsiga ama jebinta xeerarka joogsiga baska waxaa dejin doona Kormeeraha Guud ama qofka loo xilsaaray.
       
      1. Cawaaqib xumada ka dhalata joojinta basaska/basaska iskuulka waxay khuseyn doontaa dhammaan basaska caadiga ah, kuwa safarka dibadda iyo kuwa ka baxsan manhajka. Go'aannada ku saabsan awoodda ardayga ee uu baska ku raaci karo ee la xiriira dhacdooyinka manhajka la xiriira iyo kuwa ka baxsan manhajka (tusaale ahaan, safarrada dibadda ama tartamada) waxay ku xirnaan doonaan Degmada oo keliya. Waalidiinta ama mas'uuliyiinta waxaa la ogeysiin doonaa haddii la joojiyo mudnaanta baska.
          
      2. Maamulaha dhisme kasta wuxuu qaadan doonaa ama u igman doonaa xubin shaqaale ah oo aqoon u leh, mas'uuliyadaha Isuduwaha Gaadiidka Dhismaha. Maamule kasta ama isku-duwe kasta wuxuu habayn doonaa warbixinnada dhaqanka xun ee baska dugsiga wuxuuna u qoondeyn doonaa cawaaqibka ku habboon ardayda.
          
      3. Maamulaha ama isku-duwaha ayaa baari doona oo u qoondeyn doona cawaaqibka warbixin kasta si la isku difaaci karo oo danta u ah ilaalinta badbaadada iyo fayoobaanta dhammaan rakaabka baska. Baaritaanku wuxuu u baahan karaa ka qaybgalka kormeeraha baska ee dadka waaweyn, darawalka baska iskuulka, ardayda ku habboon, iyo waalidiinta ku habboon.
          
      4.  Maamulaha ama isku-duwaha ayaa go'aamin doona cawaaqibyo sii xumaanaya mar kasta oo ardaygu sii wado dhaqan xumo. Jadwalka cawaaqibka soo socda ayaa lagu dabaqi doonaa haddii darawalka baska iskuulku uusan dooran inuu ka noqdo warbixin la bixiyay.
          
         1. Warbixinta Dhaqan Xumada "Macluumaadka Kaliya". Maamuluhu wuxuu go'aamin doonaa in warbixintani ay gasho faylka ardayga oo keliya, ama in tallaabo dheeraad ah la qaado.
             
         2. Warbixinta Dhaqan Xumada Koowaad. Ardaygu wuxuu heli doonaa mid ama isku darka cawaaqibka soo socda.
             
            • Ka doodista xeerarka iyo qawaaniinta.
            • Kursi loo qoondeeyay baska.
            • Xalli dhibaatada darawalka iyo/ama kuwa kale.
            • Waqtiga fasaxa ama xabsiga dugsiga.
               
         3. Warbixinta Dhaqan Xumada Labaad. Ardaygu wuxuu heli doonaa mid ama isku darka cawaaqibka soo socda.
             
            • Xalli dhibaatada darawalka iyo/ama kuwa kale.
            • Waqtiga fasaxa ama xabsiga dugsiga.
            • Ka jooji baska hal maalin ilaa hal toddobaad.
               
         4. Warbixinta Dhaqan Xumada Saddexaad. Ardaygu wuxuu heli doonaa mid ka mid ah cawaaqibyada soo socda.
            • Ka jooji baska hal maalin ilaa hal toddobaad.
            • Ka jooji baska muddo hal toddobaad ah ilaa hal bil.
            • Ka jooji baska muddo bil ilaa saddex bilood ah.
            • Ka jooji baska inta ka dhiman sanad dugsiyeedka.
               
         5. Warbixinta Dhaqanka Xun ee Afaraad. Ardaygu wuxuu heli doonaa mid ka mid ah cawaaqibyada soo socda
            .
            • Ka jooji baska muddo bil ilaa saddex bilood ah.
            • Ka jooji baska inta ka dhiman sanad dugsiyeedka.
               
         6. Warbixinta Dhaqanka Shanaad. Ardaygu wuxuu heli doonaa cawaaqibka soo socda.
             
            • Ka jooji baska inta ka dhiman sanad dugsiyeedka.
               
         7. Ka-reebitaan Horumarineed. Maamuluhu wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ka gudbo cawaaqibka hordhaca ah oo uu ku amro ganaax baska inta ka dhiman sannad dugsiyeedka haddii dhaqanka xun ee su'aasha laga qabaa uu khatar degdeg ah ku keenay isaga/iyada, dadka kale, ama hantida.
             
         8. Ardayda Baahiyaha Gaarka ah. Cawaaqib xumada ardayda leh qorshayaasha waxbarashada shaqsiga ah (IEP-yada) waa in loo maamulaa si waafaqsan xeerka IDEA. Maamulayaashu waxay isla markiiba ka caawin doonaan Isuduwaha Badbaadada Gaadiidka ee degmada marka arday IEP uu helo warbixin dhaqan xumo ah.
3. Anshax Kale
   
   Iyada oo ku saleysan darnaanta dhaqanka ardayga, cawaaqib xumo aad u daran ayaa la soo rogi karaa wakhti kasta. Iyada oo ku xidhan nooca dembiga, cawaaqib xumo sida ganaax ama ka saarista dugsiga ayaa sidoo kale ka dhalan kara anshax xumada basaska/joojinta baska dugsiga.
    
4. Diiwaanada
   
   Diiwaanada xadgudubka basaska/joojinta basaska dugsiga waxaa loo gudbin doonaa dhismaha dugsiga ee gaarka ah si loo go'aamiyo cawaaqibka ku habboon waxaana la hayn doonaa si la mid ah diiwaanka anshaxa ardayga. Warbixinnada ku saabsan dhaqanka xun ee ardayga ee baska dugsiga ama meel lagu raro ama lagu dejiyo basaska oo khatar degdeg ah oo weyn ku ah ardayga ama dadka ku xeeran ama hantida waxaa Degmadu siin doontaa Waaxda Badbaadada Dadweynaha iyadoo la raacayo sharciga gobolka iyo federaalka.
    
5. Burbur/Burbur Bas
   
   Ardayda wax u geysata basaska iskuulka ayaa mas'uul ka noqon doona khasaaraha. Haddii aan la bixin khasaarahaas (ama aan la samayn qabanqaabo lagu bixinayo) laba toddobaad gudahood waxay keeni kartaa in la waayo xuquuqda baska ilaa laga bixiyo khasaaraha.
    
6. Ogeysiis
   
   Xeerarka basaska iyo joogsiga basaska iskuulka iyo cawaaqibka ka dhasha jebinta xeerarkan waxaa dib loogu eegi doonaa ardayda sanad walba, nuqullada xeerarkanna waxaa loo heli doonaa ardayda. Xeerarka basaska iskuulka waa in lagu dhejiyaa bas kasta oo iskuulka ah.
    
7. Anshaxa Dembiyada
   
   Kiisaska ku lug leh fal dambiyeedka (tusaale ahaan, weerar, hub, haysasho ama burburin), shaqaalaha Degmada ee ku habboon iyo saraakiisha fulinta sharciga ee deegaanka ayaa la ogeysiin doonaa.

IV. KU-JIRAADKA WAALIDKA IYO MAS'UULKA

1. Ogeysiiska Waalidka iyo Mas'uulka
   
   Xeerarka joogsiga basaska iyo basaska ee dugsiga degmada ayaa la siin doonaa qoys kasta. Waalidiinta iyo mas'uuliyiinta waxaa laga codsanayaa inay dib u eegaan xeerarka carruurtooda.
    
2. Mas'uuliyadaha Waalidiinta/Mas'uuliyiinta ee Badbaadada Gaadiidka
   
   Kormeeraha Guud, ama qofka loo xilsaaray, wuxuu sannad walba ku wargelin doonaa dhammaan waalidiinta, mas'uuliyiinta carruurtoodu isticmaalaan basaska ay degmadu bixiso ama joogsiyada basaska ee loo qoondeeyay iyadoo la raacayo filashooyinka gaarka ah iyo kuwa guud ee ardayda iyo waalidiinta.

V. WAAJIBAADKA IYO MAS'UULIYADAHA WADADA BASKA DUGSIGA

1. Iibiyaha qandaraaska ayaa sannad walba Degmada qoraal ahaan ugu xaqiijin doona in darawallada basaska dugsiga ay haystaan ​​liisan darawalnimo oo heerka A, B, ama C ah oo Minnesota ah oo leh oggolaansho bas dugsi. Qofka haysta ruqsad darawalnimo oo ansax ah, oo aan haysan oggolaanshaha baska dugsiga, wuxuu kaxeyn karaa gaari leh kursi qaadi kara 10 qof ama ka yar oo loo isticmaalo baska dugsiga, laakiin aan dibadda loo qalabayn ama loo aqoonsanayn baska dugsiga.
    
2. Iibiyaha qandaraaska waa inuu sannad walba Degmada qoraal ahaan ugu xaqiijiyo inay sameynayaan baaritaan khasab ah oo daroogo iyo khamri ah dhammaan darawallada basaska qandaraaslayaasha ah iyo codsadayaasha darawallada basaska iyadoo la raacayo sharciga gobolka iyo federaalka iyo siyaasadda Degmada.

VI. TABABARKA WADADA BASKA DUGSIGA

1. Tababar
   
   Iibiyaha qandaraaska waa inuu Degmada qoraal ahaan ugu xaqiijiyo in dhammaan darawallada basaska dugsiga ee cusub la siiyo tababar ka hor adeegga, oo ay ku jiraan tilmaamaha wadista gaariga (dhabta ah) ka hor inta aan la qaadin ardayda, waana inuu buuxiyaa imtixaanka kartida ee ku xusan Buugga Tababarka Darawalka Basaska ee Dugsiga ee Waaxda Badbaadada Dadweynaha ee Minnesota. Dhammaan darawallada basaska ee qandaraaslayaasha ah waa inay helaan tababar gudaha ah sannad kasta. Iibiyaha qandaraaska waa inuu Degmada qoraal ahaan ugu caddeeyaa in foomka "shahaadada qiimaynta" darawalka baska dugsiga ee sannadlaha ah lagu hayo faylka darawal kasta oo qandaraasle ah sida ku xusan Buugga Tababarka Darawalka Basaska Dugsiga ee Model.
    
2. Qiimaynta
   
   Iibiyaha qandaraaska waa inuu Degmada qoraal ahaan ugu xaqiijiyo in dhammaan darawallada basaska dugsiga ee haysta shatiga Heerka D la qiimeeyo sannad kasta, dhammaan darawallada kale ee basaskana uu si joogto ah u qiimeeyo bixiyaha adeegga baska.

VII. XEERARKA IYO HABRAACYADA HAWLGALKA

1. Xeerarka Guud ee Hawlgalka
   1. Degmadu waxay hubin doontaa in dhammaan basaska dugsiga lagu shaqeeyo si waafaqsan shuruucda gaadiidka gobolka iyo badbaadada basaska dugsiga iyo habraacyada ku jira Buugga Tababarka Darawalka Basaska Dugsiga ee Nooca Badbaadada Dadweynaha ee Minnesota.
       
   2. Ardayda kaliya ee Degmada u qoondeysay baska iskuulka ayaa la qaadi doonaa. Tirada ardayda ama rakaabka kale ee la oggol yahay ee lagu qaado baska iskuulka waa inaysan ka badnaan karin awoodda sharciga ah ee baska. Qofna looma oggolaan karo inuu istaago marka basku socdo.
       
   3. Waalidka/mas'uulka ayaa u magacaabi kara, sida waafaqsan siyaasadda Degmada, xarun daryeel maalmeed, xarun daryeel nasasho, hoyga qaraabo ama hoyga qof uu waalidku ama mas'uulku u doortay cinwaanka ardayga ujeeddooyin gaadiid. Cinwaanku waa inuu ku yaal aagga ka qaybgalka dugsiga loo qoondeeyay oo uu buuxiyaa dhammaan shuruudaha kale ee u-qalmitaanka.
       
   4. Darawalada basaska waa inay baabi'iyaan ama yareeyaan, shaqada la'aanta matoorada basaska iskuulka iyo soo-gaadhista carruurta qiiqa qiiqa naaftada.
       
   5. Darawalada basaska waa inay ku dadaalaan inay baarkinka dhigtaan oo ay ku raraan basaska iskuulka masaafo ku filan oo ka fog nidaamyada hawada iskuulka si looga fogaado in qiiqa naaftada uu soo galo nidaamyada.

VIII. HABKA DEGDEGGA AH EE DEGMADA DUGSIGA

1. Haddii ay suurtogal tahay, darawallada basaska iskuulka ama kormeerayaashooda waa inay wacaan "911" ama lambarka taleefanka gurmadka degdegga ah ee deegaanka haddii ay dhacdo xaalad degdeg ah oo halis ah.
    
2. Darawalada basaska iskuulka waa inay buuxiyaan shuruudaha tababarka degdegga ah ee ku jira Cutubka III "Shilalka & Diyaargarowga Degdegga ah" ee Buugga Tababarka Darawalka Basaska Iskuulka ee Nooca Badbaadada Dadweynaha ee Minnesota. Tan waxaa ku jira habraacyada haddii shil dhaco (shil).
    
3. Darawalada basaska iskuulka iyo kaaliyeyaasha basaska ee ardayda waxbarashada gaarka ah ee u baahan adeegga gaadiidka gaarka ah sababtoo ah xaaladdooda naafada ah waa in lagu tababaraa hababka gargaarka degdegga ah ee aasaasiga ah, bil gudaheed ka dib taariikhda dhaqangalka ah ee loo xilsaaray waa inay dib u eegaan hababka saxda ah ee wax looga qabanayo baahiyaha gaarka ah iyo dhibaatooyinka ardayda naafada ah, waxay ka caawin doonaan ardayda naafada ah inay baska galaan oo ay ka baxaan marka loo baahdo si ay si ammaan ah ugu soo galaan oo uga baxaan baska; iyo inay hubiyaan in aaladaha badbaadada ee ilaalinta la isticmaalo oo si habboon loogu xidho.
    
4. Macluumaadka Caafimaadka Degdegga ah waa in lagu hayaa baska dugsiga ardayda u baahan adeeg gaadiid oo gaar ah sababtoo ah xaaladdooda naafonimo. Macluumaadku waa inuu sheegaa:
    
   1. Magaca iyo cinwaanka ardayga;
       
   2. Nooca naafanimada ardayga;
       
   3. Macluumaadka daryeelka caafimaadka degdegga ah; iyo
       
   4. Magacyada iyo lambarrada taleefanka ee dhakhtarka ardayga, waalidiinta, mas'uuliyiinta, ama mas'uuliyiinta, iyo qof aan ahayn waalidiinta ama mas'uuliyiinta ardayga ee lala xiriiri karo haddii ay dhacdo xaalad degdeg ah.

IX. HEERARKA DAYACTIRKA GAADIIDKA EE IIBIYAHA QANDARASKA

1. Dhammaan gawaarida waa in lagu hayaa xaalado ammaan ah oo shaqeynaya iyada oo loo marayo barnaamij dayactir iyo kormeer oo nidaamsan oo ay ansixisay Degmadu.
    
2. Dhammaan gawaarida waa in lagu kormeeraa gobolka iyadoo la raacayo shuruudaha sharciga ah.

X. AGAASIMAHA BADBAADADA GAADIIDKA

XI. GUDDIGA BADBAADADA GAADIIDKA ARDAYDA

Guddigu wuxuu dhisi karaa Guddiga Badbaadada Gaadiidka Ardayda. Guddoomiyaha Guddiga Badbaadada Gaadiidka Ardayga waa Kormeeraha Degmada ee Xisaabaadka Ardayda & Gaadiidka. Guddiga dugsigu wuxuu magacaabi doonaa xubnaha kale ee Guddiga Badbaadada Gaadiidka Ardayga. Xubinnimada waxaa ka mid noqon kara waalidiinta, darawallada basaska dugsiga, wakiillada shirkadaha basaska dugsiga, saraakiisha fulinta sharciga maxalliga ah, shaqaalaha kale ee Degmada, iyo wakiillo ka socda cutubyo kale oo ka tirsan dowladda hoose.