Siyaasadda 512 - Raadinta Sanduuqyada Ardayga, Miisaska, Hantida Gaarka ah, Gaadiidka Ardayga, iyo Qofka Ardayga
I. UJEEDDADA
Ujeedada siyaasaddan waa in la bixiyo jawi waxbarasho oo badbaado leh oo caafimaad leh iyada oo la dhaqangelinayo siyaasadaha degmada dugsiga ee ka dhanka ah alaabada.
II. BAYAANKA GUUD EE SIYAASADDA
Waa xadgudub ku ah siyaasaddan in ardaydu ay u isticmaalaan armaajooyinka iyo miisaska ujeeddooyin aan la ogolayn ama ay ku kaydiyaan waxyaabaha mamnuuca ah. Waa xadgudub in ardaydu ay sitaan waxyaabaha mamnuuca ah ee ay wataan, hantidooda gaarka ah ama baabuurtooda iyagoo ku jira hantida Degmada.
- Sanduuqyada iyo Hantida Shakhsi ahaaneed ee ku jirta Sanduuq
Sida ku xusan xeerarka Minnesota, armaajooyinka dugsigu waa hantida Degmada. Marnaba Degmadu kama tanaasulayso xakamaynta gaarka ah ee armaajooyinka loo bixiyay si loogu fududeeyo ardayda. Kormeerka gudaha armaajooyinka waxaa sameyn kara saraakiisha dugsi sabab kasta wakhti kasta, iyada oo aan la ogeysiin, iyada oo aan la helin ogolaansho arday, iyo iyada oo aan la helin amar baaritaan. Hantida shakhsi ahaaneed ee ardayda ku jirta armaajooyinka dugsiga waxaa la baari karaa oo keliya marka saraakiisha dugsigu ay qabaan shaki macquul ah oo ah in baaristu ay soo bandhigi doonto caddayn ku saabsan jebinta sharciga, siyaasadda degmada ama xeerarka dugsiga. Sida ugu dhakhsaha badan ee suurtogalka ah ka dib baaritaanka hantida shakhsi ahaaneed ee ardayga, mas'uuliyiinta dugsigu waa inay ogeysiis ku saabsan baaritaanka siiyaan ardayda armaajooyinka la baaray haddii aan shaacintu ay carqaladeyn baaritaan socda oo ay sameeyaan hay'adaha fulinta sharciga ama saraakiisha dugsiga.
- Miisaska iyo Hantida Shakhsi ahaaneed ee Miiska dhexdiisa
Miisaska dugsigu waa hantida Degmada. Marnaba Degmadu kama tanaasulayso xakamaynta gaarka ah ee miisaska loo diyaariyey si loogu fududeeyo ardayda. Kormeerka gudaha miisaska waxaa sameyn kara saraakiisha dugsi sabab kasta ha ahaatee wakhti kasta, iyada oo aan la ogeysiin, iyada oo aan la helin ogolaansho arday, iyo iyada oo aan la helin amar baaritaan. Hantida shakhsi ahaaneed ee ardayda ee ku jirta miiska dugsiga waxaa la baari karaa oo keliya marka saraakiisha dugsigu ay qabaan shaki macquul ah oo ah in baaristu ay soo bandhigi doonto caddayn ku saabsan jebinta sharciga, siyaasadda Degmada ama xeerarka dugsiga. Sida ugu dhakhsaha badan ee suurtogalka ah ka dib baaritaanka hantida shakhsi ahaaneed ee ardayga, mas'uuliyiinta dugsigu waa inay ogeysiis ku saabsan baaritaanka siiyaan ardayda miisaskooda la baaray haddii aan shaacintu ay carqaladeyn doonin baaritaan socda oo ay sameeyaan hay'adaha fulinta sharciga ama saraakiisha dugsiga.
- Hantida Shakhsi ahaaneed iyo Qofka Ardayga
Hantida gaarka ah ee ardayda iyo/ama ardayga shaqsiga ah waa la baari karaa marka saraakiisha dugsigu ay qabaan shaki macquul ah oo ah in baaritaanku uu soo bandhigi doono jebinta sharciga, Siyaasadda Degmada, ama xeerarka dugsiga sida ku xusan Buug-gacmeedka Ardayga. Baaritaanku wuxuu noqon doonaa mid macquul ah baaxaddiisa iyo faragelintiisa.
- Gawaarida Ardayda
Baabuurka ardayga ee ku jira hantida dugsiga waa la baari karaa marka saraakiisha dugsigu ay shaki macquul ah ka qabaan in baaristu ay soo bandhigi doonto jebinta sharciga, Siyaasadda Degmada, ama xeerarka dugsiga sida ku xusan Buug-gacmeedka Ardayga. Baaritaanku wuxuu noqon doonaa mid macquul ah baaxaddiisa iyo faragelintiisa.
III. QEEXITAANNADA
- "Kontraband" macnaheedu waa shay kasta oo aan la ogolayn oo ardaygu haysto oo ay mamnuuc ka tahay siyaasadda Degmada iyo/ama sharciga ama xeerarka dugsiga. Waxaa ku jira laakiin kuma koobna hubka, nuqullada iyo "u eg," cabitaannada khamriga, walxaha la xakameeyey iyo sawirrada qaawan, buugaagta waqtigiisu dhacay iyo agab kale oo Degmada leedahay, iyo hantida la xaday.
- "Alaabta shakhsi ahaaneed" waxaa ka mid ah laakiin aan ku xaddidnayn boorsooyinka, boorsooyinka dhabarka, boorsooyinka buugaagta, baakadaha, taleefannada gacanta, laptop-yada, iyo dharka ardayga ku haysto dugsiga iyo/ama dhulka dugsiga.
- "Tuhun macquul ah" macnaheedu waa in sarkaal dugsi uu haysto sababo uu ku aamino in baaritaanku uu keeni doono caddayn ku saabsan jebinta siyaasadda Degmada, iyo/ama sharciga, ama xeerarka dugsiga. Tuhun macquul ah wuxuu ku salaysnaan karaa aragtida shaqsiga ah ee sarkaal dugsi, warbixin ka timid arday, waalid ama xubin shaqaale, dhaqanka shakiga leh ee ardayga, da'da ardayga iyo taariikhdiisii hore ama diiwaanka dhaqanka labadaba gudaha iyo dibadda dugsiga, ama ilo kale oo macluumaad oo la isku halleyn karo.
- "Baaxadda macquulka ah" macnaheedu waa in baaxadda iyo/ama faragelinta raadinta ay si macquul ah ula xiriirto ujeeddooyinka raadinta. Arrimaha la tixgelinayo marka la go'aaminayo waxa macquulka ah waxaa ka mid ah darnaanta xadgudubka la tuhunsan yahay, isku hallaynta macluumaadka, baahida loo qabo in si degdeg ah wax looga qabto, jiritaanka xaalado adag oo u baahan baaritaan degdeg ah iyo baaritaan dheeraad ah (tusaale ahaan ka hortagga rabshadaha, khatarta halista ah iyo tan degdegga ah ee waxyeellada ama burburinta caddaynta), iyo da'da ardayga.
IV. BAAYAANKA SIYAASADDA GAARKA AH
- Mas'uuliyiinta iskuulku waxay baari karaan gudaha armaajooyinka iyo miisaska wakhti kasta, iyada oo aan la ogeysiin, iyada oo aan la helin ogolaansho arday, iyo iyada oo aan la haysan warqad baaritaan.
- Saraakiisha dugsigu waxay baari karaan hantida shakhsi ahaaneed ee ardayga iyo/ama ardayga gaarka ah iyagoo ku salaynaya shaki macquul ah oo ah in baaritaanku uu soo bandhigi doono jebinta sharciga, Siyaasadda Degmada ama xeerarka dugsiga. Baaritaanka hantida shakhsi ahaaneed ee ardayga iyo/ama ardayga gaarka ah waa inuu ahaadaa mid macquul ah baaxaddiisa iyo faragelintiisa.
Markasta oo ay suurtogal tahay, baaritaanka qofka ama meydka ardayga waxaa si gaar ah u sameyn doona sarkaal dugsi oo isku jinsi ah. Sarkaal dugsi labaad oo isku jinsi ah waa inuu goobjooge ahaan u joogaa inta lagu jiro baaritaanka qofka marka ay suurtogal tahay.
- Sida ugu dhakhsaha badan ee suurtogalka ah ka dib baaritaanka hantida shakhsi ahaaneed ee ku jirta armaajo iyo/ama miis iyadoo la raacayo siyaasaddan, mas'uuliyiinta dugsigu waa inay ogeysiis ku saabsan baaritaanka siiyaan ardayda la baaray hantidooda haddii aan shaacintu carqaladeyn baaritaan socda oo ay wadaan hay'adaha fulinta sharciga ama saraakiisha dugsigu.
- Degmadu waxay xaq u leedahay inay caawimaad ka codsato hay'adaha fulinta sharciga ee maxalliga ah si loo go'aamiyo in baaritaan fara badan loo baahan karo, haddii ay habboon tahayna, waxay codsanaysaa in hay'adaha fulinta sharciga ee maxalliga ah ay sameeyaan baaritaanka sida sharcigu ogol yahay.
- Sarkaal dugsi oo sameeya baaritaan kasta ayaa go'aamin kara goorta ay habboon tahay in sarkaal labaad uu goobjooge ahaan joogo.
- Nuqul ka mid ah siyaasaddan waxaa lagu daabici doonaa buug-gacmeedka ardayda ama waxaa lagu faafin doonaa si kasta oo ay mas'uuliyiinta dugsigu u arkaan inay ku habboon tahay. Degmadu waxay siin doontaa ardayda macluumaadkan sannad kasta.
- Kormeeraha Guud ama qofka uu u magacaabay wuxuu dejin karaa tilmaamo iyo tilmaamo macquul ah oo wax ka qabanaya baahiyaha gaarka ah ee Degmada, sida isticmaalka cajaladda sanduuqyada, heerarka nadaafadda iyo daryeelka, dhejinta biinanka iyo boodhadhka kuwaas oo noqon kara faraxumayn galmo, iwm.
V. XADGUDUBYADA
Haddii baaritaanku keeno waxyaabo sharci darro ah, mas'uuliyiinta dugsigu waxay qaban doonaan shayga, meesha ku habboonna, waxay u gudbin doonaan hay'adaha fulinta sharciga si loo soo afjaro dacwadda kama dambaysta ah. Ardayga lagu helo inuu jebiyey siyaasaddan iyo/ama tilmaamaha lagu fulinayo waxaa lagu qaadi doonaa anshax iyadoo la raacayo Siyaasadda Anshaxa Ardayda ee Degmada, oo ay ku jiri karaan ganaax, ka-saarid, ama eryid, ardaygana, marka ay habboon tahay, waxaa loo gudbin karaa hay'adaha fulinta sharciga.
Dastuurka Mareykanka, wax ka beddel. IV
Siyaasadda 547 Isticmaalka Kiimikada Ardayda