Siyaasadda 607 - Mawduucyada iyo Agabka Muranka dhaliyay - iyo Barnaamijka Dugsiga
I. UJEEDDADA
“Mawduuca ama maadada muranka badan” waxay ku lug leedahay mawduuc ama agab qayb ka ah manhajka degmada ama ururinta warbaahineed kaas oo shakhsi iyo/ama koox ku boorinayaan degmada inay beddelaan adeegsiga mawduuca ama agabka dugsiyada. Waxa laga yaabaa in ay ka hadasho mawduuc aanay bulshadu xal u helin, waxaana muhiimad ku filan leh in dhammaan hababka la soo jeediyay ee wax looga qabanayo ay kiciyaan jawaabo liddi ku ah, ama waxa laga yaabaa in ay ku lug yeelato qoraal ay ku jiraan luqad ama daweyn mawduucyo liddi ku ah muwaadinka ku doodaya walxaha.
II. BAYAANKA GUUD EE SIYAASADDA
Siyaasadda Degmada Dugsiga Minnetonka (Degmada) waa sidan soo socota:
- Degmadu waxay mas'uul ka tahay inay ku darto, qaybaha manhajka kala duwan iyo dhammaan heerarka fasalka, waxyaabaha ka hadlaya mowduucyada muhiimka ah iyo isticmaalka agabka, kuwaas oo qaarkood noqon doona kuwo muran dhaliya ama keeni doona diidmo bulshada dhexdeeda ah.
- Horumarinta fikirka macquulka ah iyo u diyaargarowga muwaadinimada ayaa ah sababaha ugu muhiimsan ee lagu daro daraasadda mowduucyada muranka dhaliyay ama isticmaalka agabka muranka dhaliyay ee manhajka.
- Degmadu, iyadoo ah hay'ad waxbarasho iyo macallimiin fasal gaar ah, waxay mas'uul ka yihiin inay ardayga siiyaan:
- Fursad lagu baran karo mowduucyo muran dhaliyay ama lagu akhrin karo agabyo muran dhaliyay oo leh muhiimad siyaasadeed, dhaqaale ama bulsho oo ay ku bilaabi karaan inay ra'yigooda ka dhiibtaan.
- Helitaanka dhammaan macluumaadka khuseeya, oo ay ku jiraan agabka si xor ah ugu dhex wareegaya bulshada.
- Waxbarid karti leh oo isku dheelitiraysa aragtiyaha kala duwan jawi ka xor ah eex iyo eex.
- Xaqqa ay u leeyihiin inay sameeyaan oo ay muujiyaan ra'yigooda ku saabsan mowduucyada ama agabka muranka dhaliyay iyagoon khatar gelinayn xiriirka ay la leeyihiin macallimiinta ama dugsiyada.
- Macallinku waa inuu sameeyaa dadaal ula kac ah si uu u helo dheelitirnaan waqti ka dib aragtida ay ardaydu la kulmaan. Macallinku waa inaanu taageerin aragti eex ah oo loogu talagalay inay saameyn ku yeelato abuurista ardayda ee aragtidooda.
- Afhayeen kasta oo dibadda ka hadlaya oo ka hadlaya mowduucyo muran dhaliyay waxaa ansixin doona Maamulaha ka hor inta aan la isticmaalin afhayeenka. Isticmaalka afhayeen kasta oo ku saabsan mowduuc muran dhaliyay waxaa dheellitiri doona afhayeen kale oo taageersan aragti ka soo horjeeda.
- Fursad lagu baran karo mowduucyo muran dhaliyay ama lagu akhrin karo agabyo muran dhaliyay oo leh muhiimad siyaasadeed, dhaqaale ama bulsho oo ay ku bilaabi karaan inay ra'yigooda ka dhiibtaan.
III. TILMAAMAHA
Tilmaamaha xulashada mowduucyada ama agabka muranka dhaliyay ee lagu baranayo fasalka:
- Mawduuca ama agabka waa inuu gacan ka geystaa caawinta ardayda inay horumariyaan farsamooyinka lagu baarayo mowduucyada ama agabka kale ee muranka dhaliyay.
- Mawduuca ama agabka waa inuu ku habboon yahay ardayda qaan-gaarnimada iyo asalka ku jira fasalka.
- Mawduuca ama agabka waa inuu la xiriiraa heerarka iyo nuxurka koorsada oo uu gacan ka geystaa gaaritaanka heerarkaas iyo yoolalka koorsada.
- Mawduuca ama agabka waa inuu noqdaa mid muhiim ah oo sii socda.
- Ka-reebitaannada ku saabsan filashooyinka kor ku xusan waxaa bixin kara maamulaha dhismaha iyadoo loo eegayo kiis-kiis.