Siyaasadda 522 - Cinwaanka IX Ka-hortagga Takoorka Jinsiga, Habka iyo Habka Cabashada
I. UJEEDDADA
Ujeedada siyaasaddan waa in la hubiyo in qofna, iyada oo ku saleysan jinsiga, laga saarayo ka qaybgalka, loo diidi karo faa'iidooyinka, ama aan lagu samayn takoorid hoos timaada barnaamij ama hawl kasta oo Degmo ah.
II. BAYAANKA GUUD EE SIYAASADDA
- Degmada dugsigu ma takoorto iyadoo ku saleysan jinsiga barnaamijyadeeda waxbarasho ama hawlaheeda, waxaana looga baahan yahay Cinwaanka IX ee Xeerka Wax-ka-beddelka Waxbarashada ee 1972, iyo xeerarkiisa fulinta, inaysan takoorin habkaas. Shuruudaha ah in aan la takoorin barnaamijkeeda waxbarasho ama hawlaheeda waxay ku fidsan yihiin gelitaanka iyo shaqada. Degmada dugsigu waxay ka go'an tahay inay ilaaliso jawi waxbarasho iyo shaqo oo ka xor ah takoor ku salaysan galmo, oo ay ku jirto takoor galmo.
- Degmada dugsigu waxay mamnuucday faraxumaynta galmada ee ka dhacda barnaamijyadeeda iyo hawlaheeda waxbarasho. Marka degmadu ay aqoon dhab ah u leedahay faraxumaynta galmada barnaamijkeeda waxbarasho ama dhaqdhaqaaq ka dhan ah qof ku nool Mareykanka, waa inay si degdeg ah uga jawaabtaa si aan ula kac ahayn oo aan dan ka lahayn.
- Siyaasaddani waxay khuseysaa dhibaataynta galmada ee ka dhacda barnaamijyada iyo hawlaha waxbarashada ee degmada dugsiga, taas oo ay geystaan shaqaale, arday, ama xubno kale oo ka tirsan bulshada dugsiga. Siyaasaddani ma khuseyso dhibaataynta galmada ee ka dhacda meel ka baxsan dhulka dugsiga, meel gaar ah, iyo meel ka baxsan baaxadda barnaamijyada iyo hawlaha waxbarashada ee degmada dugsiga. Siyaasaddani ma khuseyso dhibaataynta galmada ee ka dhacda meel ka baxsan xuduudaha juqraafiyeed ee Mareykanka, xitaa haddii dhibaataynta galmada ay ka dhacdo barnaamijyada ama hawlaha waxbarashada ee degmada dugsiga.
- Arday kasta, waalid, ama mas'uul kasta oo su'aalo ka qaba codsiga Cinwaanka IX iyo xeerarkiisa iyo/ama siyaasaddan iyo habka cabashada waa inay kala hadlaan Isuduwaha(yaasha) Cinwaanka IX. Isuduwaha Cinwaanka IX ee ugu horreeya ee Degmada iyo beddelkiisa waxaa lagu muujiyey bogga internetka ee Degmada.
Su'aalaha la xiriira oo keliya Cinwaanka IX iyo xeerarkiisa waxaa loo gudbin karaa Isuduwaha(yaasha) Cinwaanka IX, Kaaliyaha Xoghayaha Xuquuqda Madaniga ah ee Waaxda Waxbarashada ee Mareykanka, ama labadaba.
- Taariikhda dhaqangalka siyaasaddan waa Agoosto 14, 2020 waxayna khuseysaa xadgudubyada la sheegay ee siyaasaddan ee dhacaya Agoosto 14, 2020 ama ka dib.
III. QEEXITAANNADA
- "Aqoon dhab ah" macnaheedu waa ogeysiis ku saabsan faraxumayn galmo ama eedeymo ku saabsan faraxumayn galmo oo loo dirayo Isuduwaha Cinwaanka IX ee degmada dugsiga ama shaqaale kasta oo ka tirsan degmada dugsiga. Xisaabinta aqoonta ku salaysan mas'uuliyadda ku meel gaarka ah ama ogeysiis wax dhisaya kuma filna inay noqoto aqoon dhab ah. Heerkan lama buuxin marka sarkaalka kaliya ee degmada dugsiga ee aqoonta dhabta ah leh uu yahay jawaab bixiyaha.
- "Dacwade" macnaheedu waa qof lagu eedeeyay inuu yahay dhibane loo geystay dhaqan noqon kara faraxumayn galmo sida ku cad Qodobka IX. Isuduwaha Qodobka IX ee saxiixa cabasho rasmi ah maaha dacwoode haddii aan lagu eedeyn Isuduwaha Qodobka IX inuu yahay dhibane dhaqanka lagu sharraxay cabashada rasmiga ah.
- "Maalin" ama "maalmo" macnaheedu waa, haddii aan si cad loo sheegin, maalmaha shaqada (tusaale ahaan maalmaha xafiiska degmada dugsigu u furan yahay saacadaha shaqada caadiga ah, Isniinta - Jimcaha, marka laga reebo fasaxyada uu Gobolku aqoonsan yahay).
- "Si ula kac ah oo aan dan ka lahayn" macnaheedu waa wax aan macquul ahayn marka la eego duruufaha la yaqaan. Degmada dugsigu si ula kac ah uma dan ka leedahay oo keliya haddii jawaabteeda ku aaddan faraxumaynta galmada ay si cad u tahay mid aan macquul ahayn marka la eego duruufaha la yaqaan.
- "Barnaamijka waxbarashada ama dhaqdhaqaaqa" macnaheedu waa goobo, dhacdooyin, ama duruufo ay degmadu si weyn u maamusho jawaab-bixiyaha iyo xaaladda uu ka dhaco faraxumaynta galmada, waxaana ka mid ah barnaamijyada waxbarashada degmada dugsiga ama hawlaha ka dhaca ama ka baxsan hantida degmada dugsiga.
- "Cabasho rasmi ah" macnaheedu waa dukumeenti uu soo gudbiyay dacwooduhu ama uu saxiixay Isuduwaha Cinwaanka IX oo ku andacoonaya faraxumayn galmo oo ka dhan ah jawaab bixiye iyo codsashada in degmada dugsigu ay baarto eedda faraxumaynta galmada.
- Cabasho rasmi ah oo uu soo gudbiyo qof dacwoonaya waa inay noqotaa dukumenti jireed ama gudbin elektaroonig ah. Cabashada rasmiga ah waa inay ka koobnaataa saxiixa qofka dacwoonaya, ama si kale u muujisaa in qofka dacwoonaya uu yahay qofka soo gudbinaya cabashada rasmiga ah, waana in loo gudbiyaa Iskuduwaha Cinwaanka IX shaqsi ahaan, boostada, ama iimayl ahaan.
- Cabasho rasmi ah waa in la sheegaa in, xilligii la gudbinayay cabashada rasmiga ah, qofka cabanaya uu ka qayb qaadanayay, ama isku dayayay inuu ka qaybqaato, barnaamij waxbarasho ama dhaqdhaqaaq degmada dugsiga oo cabashada rasmiga ah loo gudbiyay.
- Cabasho rasmi ah oo uu soo gudbiyo qof dacwoonaya waa inay noqotaa dukumenti jireed ama gudbin elektaroonig ah. Cabashada rasmiga ah waa inay ka koobnaataa saxiixa qofka dacwoonaya, ama si kale u muujisaa in qofka dacwoonaya uu yahay qofka soo gudbinaya cabashada rasmiga ah, waana in loo gudbiyaa Iskuduwaha Cinwaanka IX shaqsi ahaan, boostada, ama iimayl ahaan.
- "Xalinta aan rasmiga ahayn" macnaheedu waa ikhtiyaarrada lagu xallinayo cabasho rasmi ah oo aan ku lug lahayn baaritaan buuxa iyo xukun. Xallinta aan rasmiga ahayn waxay ka koobnaan kartaa xeelado badan oo xallinta khilaafaadka ah, oo ay ku jiraan dhexdhexaadin ama caddaalad dib u soo celin ah.
- "Su'aalaha khuseeya" iyo "caddaynta khuseeya" waa su'aalo, dukumentiyo, hadallo, ama macluumaad la xiriira eedeymaha lagu soo bandhigay dacwad rasmi ah. Caddaymaha khuseeya waxaa ka mid ah caddayn isku xiran iyo mid cudurdaar ah labadaba. Su'aalaha iyo caddaynta ku saabsan u janjeersiga galmada ee qofka dacwoonaya ama dhaqanka galmada ee hore ma khuseeyaan, haddii aan la bixin su'aalaha iyo caddaynta ku saabsan dhaqanka galmada ee qofka dacwoonaya si loo caddeeyo in qof aan ahayn qofka dacwoonaya uu geystay dhaqanka uu dacwoodaha sheegay, ama haddii su'aalaha iyo caddayntu ay khuseeyaan dhacdooyin gaar ah oo ku saabsan dhaqanka galmada ee qofka dacwoonaya ee hore ee ku saabsan qofka dacwoonaya oo la siiyo ogolaansho.
- "Sixitaan" macnaheedu waa ficillo loogu talagalay in lagu soo celiyo ama lagu ilaaliyo helitaanka siman ee cabashada ka dib marka jawaab bixiyaha la helo mas'uuliyad. Sixitaannada waxaa ka mid noqon kara adeegyo shaqsiyeed oo isku mid ah oo ka kooban tallaabooyin taageero ah, laakiin uma baahna inay noqdaan kuwo aan ciqaab lahayn ama aan anshax marin ahayn, mana aha inay ka fogaadaan inay culays saaraan jawaab bixiyaha.
- "Jawaab celiye" macnaheedu waa qof lagu soo warramey inuu yahay dambiilaha dhaqanka noqon kara faraxumeyn galmo sida ku cad Cinwaanka IX.
- "Dhibaatada galmada" macnaheedu waa mid ka mid ah saddex nooc oo anshax xumo ah oo ku salaysan galmo oo ka dhacda barnaamijka waxbarashada ama dhaqdhaqaaqa degmada dugsiga oo ka dhan ah qof ku nool Mareykanka:
- Dhibaatayn ka dhan ah shaqaalaha degmada dugsiga (oo shuruud looga dhigayo bixinta gargaar, faa'iido, ama adeeg degmada dugsiga marka qofku ka qayb qaato dhaqanka galmada ee aan la soo dhaweyn);
- Dhaqan aan la soo dhaweyn oo qof macquul ah uu u arko mid aad u daran, baahsan, iyo mid ujeedo leh oo ka hor istaagaya qofka inuu helo waxbarasho siman; ama
- Tusaale kasta oo ah weerar galmo (sida ku qeexan Xeerka Karaaniga, 20 USC §1092(f)(6)A(v)), rabshado shukaansi, rabshado guri, ama daba-gal (sida ku qeexan Xeerka Rabshadaha Ka Dhanka ah Haweenka, 34 USC §12291).
- Dhibaatayn ka dhan ah shaqaalaha degmada dugsiga (oo shuruud looga dhigayo bixinta gargaar, faa'iido, ama adeeg degmada dugsiga marka qofku ka qayb qaato dhaqanka galmada ee aan la soo dhaweyn);
- "Tallaabooyinka taageerada" macnaheedu waa adeegyada shaqsiga ah ee la siiyo qofka cabanaya ama ka jawaabaya iyada oo aan la bixin khidmad ama kharash macquul ah oo la heli karo, aan ciqaab lahayn, aan anshax lahayn, aan si aan macquul ahayn culays ugu ahayn dhinaca kale, oo loogu talagalay in lagu hubiyo helitaanka waxbarasho ee siman, la ilaaliyo badbaadada, iyo in laga hortago dhibaataynta galmada. Tallaabooyinka taageerada waxaa ka mid noqon kara la-talin, kordhinta waqtiyada kama dambaysta ah ama hagaajinta kale ee la xiriira koorsada, wax ka beddelka jadwalka shaqada ama fasalka, adeegyada waxbarashada ee kale sida lagu qeexay Minn. Stat. § 121A.41, sida wax looga beddelay, xayiraadaha wadajirka ah ee xiriirka labada dhinac, isbeddellada goobaha shaqada, fasaxyada maqnaanshaha, kordhinta amniga iyo la socodka meelaha qaarkood ee dhismayaasha ama hantida degmada dugsiga, iyo tallaabooyin kale oo la mid ah.
- "Shaqaalaha Cinwaanka IX" macnaheedu waa qof kasta oo wax ka qabta, ka shaqeeya, ama ka caawiya jawaabta degmada dugsiga ee ku aaddan warbixinta dhibaataynta galmada ama cabashada rasmiga ah, waxaana ku jira dadka fududeeya xallinta aan rasmiga ahayn. Kuwa soo socda waxaa loo tixgeliyaa Shaqaalaha Cinwaanka IX:
- "Iskuduwaha Cinwaanka IX" macnaheedu waa shaqaale ka tirsan degmada dugsiga kaas oo isku dubarida dadaallada degmada dugsiga si uu u hoggaansamo oo uu u guto mas'uuliyadihiisa hoos yimaada Cinwaanka IX. Isuduwaha Cinwaanka IX wuxuu mas'uul ka yahay inuu noqdo xiriirka koowaad ee dhinacyada iyo hubinta in dhinacyada la siiyo dhammaan ogeysiisyada, caddaynta, warbixinnada, iyo go'aannada qoran ee ay xaq u leeyihiin siyaasaddan iyo habka cabashada. Isuduwaha Cinwaanka IX sidoo kale wuxuu mas'uul ka yahay hirgelinta wax ku oolka ah ee tallaabooyin taageero ama xalal kasta. Isuduwaha Cinwaanka IX waa inuu ka xor ahaadaa iskahorimaadyada danaha iyo eexda marka uu maamulayo habka cabashada. Arrimaha iyo cabashooyinka ku lug leh ardayda ama shaqaalaha shahaadaysan, Agaasimaha Fulinta ee Khayraadka Aadanaha wuxuu u adeegi doonaa Isuduwaha Cinwaanka IX. Arrimaha ku lug leh shaqaalaha aan shahaadaysanayn, Isuduwaha Khayraadka Aadanaha wuxuu u adeegi doonaa Isuduwaha Cinwaanka IX.
- "Baaraha" macnaheedu waa qof baara cabasho rasmi ah. Baaraha dacwad rasmi ah ma noqon karo isla qofka Go'aanka qaata ama Go'aanka Rafcaanka qaata. Haddii aysan duruufuhu si kale u amrin oo iskuduwaha Cinwaanka IX uu sidaas ku taliyo, Degmadu waxay magacaabi doontaa oo shaqaaleyn doontaa qof xirfadle ah, dhinac saddexaad ama shirkad si ay ugu adeegto Baaraha cabashooyinka Cinwaanka IX.
- "Go'aan-qaade" macnaheedu waa qof go'aan ka gaara mas'uuliyadda ka dib marka baaritaanku dhammaado. Go'aan-qaade ma noqon karo isla qofka uu yahay Isuduwaha Cinwaanka IX, Baaraha, ama Go'aanka Rafcaanka. Haddii Agaasimaha Fulinta ee Khayraadka Aadanaha uu u shaqeynayo Isuduwaha Cinwaanka IX marka loo eego cabasho, Isuduwaha Khayraadka Aadanaha wuxuu u adeegi doonaa Go'aan-qaade iyo caksigeeda.
- "Qofka Go'aan Qaadaha Racfaanka" macnaheedu waa qof ka fiirsada oo go'aamiya racfaannada go'aannada ku saabsan mas'uuliyadda iyo ka noqoshada cabashooyinka rasmiga ah. Qofka Go'aanka Qaadaha Racfaanka qaata ma noqon karo isla qofka uu yahay Isku-duwaha Cinwaanka IX, Baaraha, ama Go'aan Qaadaha. Kormeeraha Guud wuxuu u adeegi doonaa sida Go'aan Qaadaha Racfaanka dhammaan cabashooyinka ka dhasha siyaasaddan.
- Kormeeraha degmada dugsigu wuxuu u xilsaari karaa shaqooyin loo xilsaaray shaqaale gaar ah oo degmada dugsigu leedahay iyadoo la raacayo siyaasaddan, oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn hawlaha loo xilsaaray Isuduwaha Title IX, Baaraha, Go'aan-qaade, Go'aan-qaade Racfaan-qaade, iyo fududeeyaha hababka xallinta aan rasmiga ahayn, qof kasta oo ku habboon oo u qalma, ergadaasna waxaa laga yaabaa in kormeeruhu uu joojiyo wakhti kasta. Degmada dugsigu waxay sidoo kale, iyadoo go'aankeeda leh, u magacaabi kartaa dad ku habboon oo aan ahayn shaqaale degmo dugsiyeed si ay u gutaan shaqo kasta oo hoos timaada siyaasaddan, oo ay ku jiraan, laakiin aan ku xaddidnayn, Baaraha, Go'aan-qaade, Go'aan-qaade Racfaan-qaade, iyo fududeeyaha hababka xallinta aan rasmiga ahayn.
- "Iskuduwaha Cinwaanka IX" macnaheedu waa shaqaale ka tirsan degmada dugsiga kaas oo isku dubarida dadaallada degmada dugsiga si uu u hoggaansamo oo uu u guto mas'uuliyadihiisa hoos yimaada Cinwaanka IX. Isuduwaha Cinwaanka IX wuxuu mas'uul ka yahay inuu noqdo xiriirka koowaad ee dhinacyada iyo hubinta in dhinacyada la siiyo dhammaan ogeysiisyada, caddaynta, warbixinnada, iyo go'aannada qoran ee ay xaq u leeyihiin siyaasaddan iyo habka cabashada. Isuduwaha Cinwaanka IX sidoo kale wuxuu mas'uul ka yahay hirgelinta wax ku oolka ah ee tallaabooyin taageero ama xalal kasta. Isuduwaha Cinwaanka IX waa inuu ka xor ahaadaa iskahorimaadyada danaha iyo eexda marka uu maamulayo habka cabashada. Arrimaha iyo cabashooyinka ku lug leh ardayda ama shaqaalaha shahaadaysan, Agaasimaha Fulinta ee Khayraadka Aadanaha wuxuu u adeegi doonaa Isuduwaha Cinwaanka IX. Arrimaha ku lug leh shaqaalaha aan shahaadaysanayn, Isuduwaha Khayraadka Aadanaha wuxuu u adeegi doonaa Isuduwaha Cinwaanka IX.
IV. SHURUUDAHA AASAASIGA AH EE HABKA CABASHOOYINKA
- Hab-dhaqan Caddaalad ah
- Degmada dugsigu waa inay si siman ula dhaqantaa dadka cabanaya iyo kuwa jawaab bixiya. Si kastaba ha ahaatee, looma baahna in sinaan ama isku mid ah loo sameeyo tallaabooyinka taageerada ee la siiyo dadka cabanaya iyo kuwa jawaab bixiya.
- Degmada dugsigu ma soo rogi doonto wax ciqaab ah ama kama qaadi doonto wax tallaabo ah oo ka dhan ah qofka ka jawaabaya oo aan ahayn tallaabooyin taageero ah ilaa ay dhammaystirto hawshan cabashada oo qofka ka jawaabaya lagu helo inuu mas'uul ka yahay.
- 3 Degmada dugsigu waxay siin doontaa dacwoodaha xalal ku habboon wakhti kasta oo jawaab-bixiye lagu helo inuu mas'uul ka yahay.
- Degmada dugsigu waa inay si siman ula dhaqantaa dadka cabanaya iyo kuwa jawaab bixiya. Si kastaba ha ahaatee, looma baahna in sinaan ama isku mid ah loo sameeyo tallaabooyinka taageerada ee la siiyo dadka cabanaya iyo kuwa jawaab bixiya.
- Qiimaynta Ujeeddada iyo Midda aan eexda lahayn ee Cabashooyinka
- Shaqaalaha Cinwaanka IX, oo ay ku jiraan Isuduwaha Cinwaanka IX, Baaraha, Go'aan-qaade, iyo Go'aan-qaade Rafcaan-qaadaha, waa inay ka xoroobaan iskahorimaadyada danaha ama eexda ee ka dhanka ah ama ka dhanka ah cabashooyinka ama jawaab-bixiyeyaasha guud ahaan ama cabasho gaar ah ama jawaab-bixiye.
- Inta lagu jiro geeddi-socodka cabashada, Shaqaalaha Cinwaanka IX waxay si dhab ah u qiimeyn doonaan dhammaan caddaymaha khuseeya, kuwa dambiga iyo kuwa aan la caddeyn, waxayna ka fogaan doonaan go'aannada kalsoonida ee ku salaysan xaaladda qofka oo keliya oo ah dacwoode, jawaab-bixiye, ama markhaati.
- Shaqaalaha Cinwaanka IX, oo ay ku jiraan Isuduwaha Cinwaanka IX, Baaraha, Go'aan-qaade, iyo Go'aan-qaade Rafcaan-qaadaha, waa inay ka xoroobaan iskahorimaadyada danaha ama eexda ee ka dhanka ah ama ka dhanka ah cabashooyinka ama jawaab-bixiyeyaasha guud ahaan ama cabasho gaar ah ama jawaab-bixiye.
- Shaqaalaha Cinwaanka IX waxay u qaadan doonaan in qofka laga dacwoonayo uusan mas'uul ka ahayn dhaqanka la sheegay ilaa laga gaaro go'aan ku saabsan mas'uuliyadda marka la soo gabagabeeyo habka cabashada.
- Sirta
Degmada dugsigu waxay qarin doontaa aqoonsiga qof kasta oo soo gudbiyay warbixin ama cabasho ku saabsan takoorka jinsiga, oo ay ku jiraan qof kasta oo soo gudbiyay warbixin ama soo gudbiyay cabasho rasmi ah oo ku saabsan faraxumaynta galmada, dacwoode kasta, qof kasta oo lagu soo warramey inuu yahay dambiilaha takoorka jinsiga, jawaab bixiye kasta, iyo markhaati kasta, marka laga reebo sida uu u oggolaan karo Xeerka Xuquuqda Waxbarashada Qoyska iyo Qarsoonnimada (FERPA), 20 USC § 1232g, ama xeerarka FERPA, iyo sharciga Gobolka ee hoos yimaada Minn. Stat. § 13.32 34 CFR Qaybta 99, ama sida sharcigu qabo, ama in la fuliyo ujeeddooyinka 34 CFR Qaybta 106, oo ay ku jiraan sameynta baaritaan kasta, dhageysi, ama dacwad garsoor oo ka dhalata halkaas (tusaale ahaan, waajibka degmada dugsigu ku leedahay ilaalinta sirta ma saameyn doonto ama si kale uma saameyn doonto cabashooyinka iyo jawaab bixiyayaasha helitaanka macluumaadka ay xaq u leeyihiin marka la eego diiwaanka baaritaanka iyo go'aaminta mas'uuliyadda).
- Xaqqa La-taliye; Xaqqa Qofka Taageerada Leh
Dadka dacwoonaya iyo kuwa jawaab bixiya waxay xaq u leeyihiin, iyagoo kharashkooda bixinaya, inay ka caawiyaan la-taliye ay doortaan inta lagu jiro dhammaan marxaladaha dacwadda cabashada, oo ay ku jiraan dhammaan shirarka iyo wareysiyada baaritaanka. La-taliyaha wuxuu noqon karaa, laakiin looma baahna inuu noqdo, qareen. Guud ahaan, la-taliye looma oggola inuu u hadlo ama ku hadlo magaca dacwoodaha ama eedaysanaha, u soo muuqdo beddelkiisa dacwoodaha ama eedaysanaha, uga qayb galo markhaati ahaan, ama si toos ah uga qayb galo si kasta oo kale inta lagu jiro marxalad kasta oo ka mid ah habka cabashada.
Cabasho ama jawaab celiye naafonimo qaba waxaa caawin kara qof taageero ah inta lagu jiro hawsha cabashada, oo ay ku jiraan dhammaan shirarka iyo wareysiyada baaritaanka, haddii loo baahdo qaabilaadda noocaas ah. Qofka taageerada bixiya wuxuu noqon karaa saaxiib, xubin qoyska ka tirsan, ama qof kasta oo aan ahayn markhaati suurtagal ah. Qofka taageerada bixiya looma oggola inuu u hadlo ama ku hadlo magaca dacwoodaha ama jawaab celiyaha, u soo muuqdo beddelkiisa qofka cabashada qaba ama jawaab celiyaha, uga qayb galo markhaati ahaan, ama si toos ah uga qayb qaato si kasta oo kale inta lagu jiro marxalad kasta oo ka mid ah hawsha cabashada.
- Ogeysiis
Degmada dugsigu waxay u diri doontaa ogeysiis qoraal ah oo ku saabsan wareysiyada baaritaanka ama shirarka dhinac kasta oo ka qaybgalkiisa la casuumo ama la filayo. Ogaysiiska qoran wuxuu ku jiri doonaa taariikhda, waqtiga, goobta, ka qaybgalayaasha, iyo ujeedada kulanka ama wareysiga, waxaana la siin doonaa si loogu oggolaado waqti ku filan oo dhinacgu uu ugu diyaar garoobo inuu ka qayb galo.
- Isku-darka
Degmada dugsigu, iyadoo go'aankeeda leh, waxay isku dari kartaa cabashooyinka rasmiga ah ee ku saabsan eedeymaha faraxumaynta galmada ee ka dhanka ah in ka badan hal jawaab bixiye, ama in ka badan hal dacwood oo ka dhan ah hal ama in ka badan jawaab bixiyeyaasha, ama hal dhinac oo ka dhan ah dhinaca kale, halkaas oo eedeymaha faraxumaynta galmada ay ka soo baxaan isla xaqiiqooyinka ama duruufaha.
- Caddeyn
- Inta lagu jiro habka cabashada, degmada dugsigu uma baahna, uma oggolaan doonto, kuma tiirsanaan doonto, ama si kale uma isticmaali doonto su'aalo ama caddayn ka kooban ama raadinaysa shaacinta macluumaadka lagu ilaaliyo mudnaanta sharciga ah ee la aqoonsan yahay, ilaa qofka haysta mudnaantaas uu ka tanaasulo mudnaanta.
- Degmada dugsigu ma geli karto, ma tixgelin doonto, ma shaacin doonto, ama si kale uma isticmaali doonto diiwaannada daaweynta ee dhinaca caafimaadka, cilmi-nafsiga, iyo kuwa la midka ah ilaa degmada dugsigu ay hesho oggolaansho qoraal ah oo ikhtiyaari ah oo dhinaca ah.
- Inta lagu jiro habka cabashada, degmada dugsigu uma baahna, uma oggolaan doonto, kuma tiirsanaan doonto, ama si kale uma isticmaali doonto su'aalo ama caddayn ka kooban ama raadinaysa shaacinta macluumaadka lagu ilaaliyo mudnaanta sharciga ah ee la aqoonsan yahay, ilaa qofka haysta mudnaantaas uu ka tanaasulo mudnaanta.
- Culayska Caddeynta
- Culayska ururinta caddaynta iyo culayska caddayntu waxay ku sii jiri doonaan degmada dugsiga ee ma aha dhinacyada.
- Habka cabashadu waa inuu adeegsadaa heerka caddaynta ugu badan (tusaale ahaan haddii ay u badan tahay in qofka dacwoonaya uu ku lug lahaa faraxumayn galmo) dhammaan cabashooyinka rasmiga ah ee faraxumaynta galmada, oo ay ku jiraan marka shaqaalaha degmada dugsigu ay yihiin jawaab-bixiyeyaal.
- Culayska ururinta caddaynta iyo culayska caddayntu waxay ku sii jiri doonaan degmada dugsiga ee ma aha dhinacyada.
- Jadwalka
- Geeddi-socod kasta oo aan rasmi ahayn waa in la dhammaystiraa soddon (30) maalmood gudahood ka dib marka dhinacyadu ay ku heshiiyaan inay ka qaybqaataan geeddi-socodka aan rasmiga ahayn.
- Rafcaanka go'aaminta mas'uuliyadda ama go'aanka diidmada cabashada rasmiga ah waa in ay degmada dugsigu heshaa shan (5) maalmood gudahood laga bilaabo taariikhda go'aaminta mas'uuliyadda ama ka saarista la siiyay dhinacyada.
- Rafcaan kasta oo ku saabsan go'aan ka gaarista mas'uuliyadda ama joojinta waxaa lagu go'aamin doonaa soddon (30) maalmood gudahood laga bilaabo maalinta ay Degmada Dugsigu heshay racfaanka.
- Degmada dugsigu waxay isku dayi doontaa inay soo gabagabayso hawsha cabashada, oo ay ku jirto racfaan kasta, 120 maalmood gudahood laga bilaabo taariikhda cabashada rasmiga ah ay heshay Degmada Dugsigu.
- In kasta oo degmadu ay ku dadaalayso inay u hoggaansanto jadwalka kor lagu sharraxay, kiis kasta, degmadu waxay kordhin kartaa wakhtiga sababo wanaagsan awgood. Sabab wanaagsan waxaa ka mid noqon kara, iyada oo aan xaddidnayn: kakanaanta eedeymaha; darnaanta iyo baaxadda anshax xumada la sheegay; tirada dhinacyada, markhaatiyada, iyo noocyada caddaymaha kale (tusaale ahaan, caddaynta dembiyada) ee ku lug leh; helitaanka dhinacyada, la-taliyayaasha, markhaatiyada, iyo caddaynta (tusaale ahaan, caddaynta dembiyada); dhaqdhaqaaqa fulinta sharciga ee isku mar ah; fasaxyada degmada dugsiga ee dhexmara, nasashada, ama xidhitaanka kale; baahida loo qabo caawimaad luqadeed ama la qabsashada naafada; iyo/ama xaalado kale oo aan la filayn.
- Geeddi-socod kasta oo aan rasmi ahayn waa in la dhammaystiraa soddon (30) maalmood gudahood ka dib marka dhinacyadu ay ku heshiiyaan inay ka qaybqaataan geeddi-socodka aan rasmiga ahayn.
- Wax ka qabashada Suurtagalka ah iyo Cunaqabataynta Anshaxa
- Kuwa soo socda waa noocyada xalalka suurtagalka ah ee degmada dugsigu ay ku siin karto ganaaxyo dacwoonaya iyo anshax marin ah oo ay degmada dugsigu ku soo rogi karto jawaab bixiye, ka dib go'aaminta mas'uuliyadda: la-talin, kordhinta waqtiyada kama dambaysta ah ama hagaajinta kale ee la xiriira koorsada, wax ka beddelka jadwalka shaqada ama fasalka, xayiraadaha wadajirka ah ama midda keliya ee xiriirka labada dhinac, isbeddellada goobaha shaqada, fasaxyada maqnaanshaha, la socodka meelaha qaarkood ee dhismayaasha ama hantida degmada dugsiga, digniin, ganaax, ka-saarid, eryid, wareejin, hagaajin, joojin, ama ka-saarid.
- Haddii go'aan-qaataha go'aansado in jawaab-bixiyaha ardayga uu mas'uul ka yahay jebinta siyaasaddan, go'aan-qaataha wuxuu ku talin doonaa xalal ku habboon, oo ay ku jiraan ciqaabo/cawaaqib xumo. Isuduwaha Cinwaanka IX wuxuu ku wargelin doonaa kormeeraha daaweynta lagu taliyay, si maamule idman uu u tixgeliyo talooyinka(yada) oo uu u hirgeliyo xalal ku habboon iyadoo la raacayo Siyaasadda 506 - Anshaxa Ardayga. Anshaxa jawaab-bixiyaha ardayga waa inuu u hoggaansamaa qodobbada khuseeya ee Xeerka Shaqo ka joojinta Cadaaladda ah ee Ardayga Minnesota, Xeerka Horumarinta Waxbarashada Shakhsiyaadka Naafada ah (IDEA) iyo/ama Qaybta 504 ee Xeerka Dhaqancelinta ee 1972, iyo xeerarkooda fulinta.
- Kuwa soo socda waa noocyada xalalka suurtagalka ah ee degmada dugsigu ay ku siin karto ganaaxyo dacwoonaya iyo anshax marin ah oo ay degmada dugsigu ku soo rogi karto jawaab bixiye, ka dib go'aaminta mas'uuliyadda: la-talin, kordhinta waqtiyada kama dambaysta ah ama hagaajinta kale ee la xiriira koorsada, wax ka beddelka jadwalka shaqada ama fasalka, xayiraadaha wadajirka ah ama midda keliya ee xiriirka labada dhinac, isbeddellada goobaha shaqada, fasaxyada maqnaanshaha, la socodka meelaha qaarkood ee dhismayaasha ama hantida degmada dugsiga, digniin, ganaax, ka-saarid, eryid, wareejin, hagaajin, joojin, ama ka-saarid.
V. SOO WARGELINTA DHAQANKA MAMNUUC AH
- Arday kasta oo aaminsan inuu ahaa dhibane takoorka galmada sharci darrada ah ama dhibaataynta galmada, ama qof kasta (oo ay ku jiraan waalidka ardayga) oo leh aqoon dhab ah oo ku saabsan dhaqanka kaas oo noqon kara takoorka galmada sharci darrada ah ama dhibaataynta galmada ee loo geysto ardayga waa inuu falalka la sheegay sida ugu dhakhsaha badan ugu soo sheegaa Isuduwaha Cinwaanka IX.
- Shaqaale kasta oo ka tirsan degmada dugsiga oo la kulmay, aqoon dhab ah u leh, ama arkay takoorka galmada ee sharci darrada ah, oo ay ku jirto dhibaataynta galmada, ama haddii kale ka warqaba takoorka galmada ee sharci darrada ah, oo ay ku jirto dhibaataynta galmada, waa inuu si degdeg ah u soo sheegaa eedeymaha Isuduwaha Title IX isagoon baarin ama baarin warbixinta ama eedeymaha.
- Warbixin ku saabsan takoorka galmada ee sharci darrada ah ama faraxumaynta galmada ayaa la samayn karaa wakhti kasta, oo ay ku jiraan saacadaha aan ganacsiga ahayn, waxaana lagu samayn karaa shaqsi ahaan, boostada, taleefanka, ama iimayl ahaan iyadoo la adeegsanayo macluumaadka xiriirka ee Isuduwaha Cinwaanka IX. Warbixin waxaa sidoo kale lagu samayn karaa hab kasta oo kale oo keenaya in Isuduwaha Cinwaanka IX uu helo warbixinta afka ah ama qoraalka ah ee qofka.
- Xadgudubka galmada wuxuu noqon karaa jebinta siyaasaddan iyo sharciga dambiyada. Ilaa xaddigga dhaqanka la sheegayo uu noqon karo dambi, Degmada Dugsigu waxay u sheegi kartaa dhaqanka la sheegay mas'uuliyiinta fulinta sharciga. Degmada dugsigu waxay ku dhiirigelinaysaa dadka dacwoonaya inay isla markiiba booliska u soo sheegaan dhaqanka dambiyada.
VI. JAWAABTA IYO QIIMEYNTA BILOWGA AH EE UU SAMEEYAY ISKU-DUWAHA CUTUBKA IX
- Marka Isuduwaha Title IX uu helo warbixin, Isuduwaha Title IX waa inuu si degdeg ah ula xiriiraa qofka cabanaya si qarsoodi ah si uu ugala hadlo helitaanka tallaabooyinka taageerada, uu tixgeliyo rabitaanka qofka cabanaya ee ku saabsan tallaabooyinka taageerada, uu u sheego qofka cabanaya inuu heli karo tallaabooyin taageero ah marka la gudbinayo ama aan la gudbinayn cabasho rasmi ah, isla markaana uu u sharaxo qofka cabanaya habka loo buuxinayo cabasho rasmi ah.
- Degmada dugsigu waxay siin doontaa dacwoodaha tallaabooyin taageero ah haddii dacwoodaha uu go'aansado inuu sameeyo cabasho rasmi ah iyo haddii kaleba. Degmada dugsigu waa inay sir ahaan u ilaalisaa tallaabooyin taageero ah oo la siiyo dacwoodaha ama jawaab bixiyaha, ilaa xadka ilaalinta sirtaasi aysan wax u dhimi doonin awoodda degmada dugsigu u leedahay inay bixiso tallaabooyinka taageerada. Isuduwaha Cinwaanka IX wuxuu mas'uul ka yahay isku-dubaridka hirgelinta wax ku oolka ah ee tallaabooyinka taageerada.
- Haddii qofka dacwoonaya uusan rabin inuu gudbiyo cabasho rasmi ah, eedaha kama baari doono degmada dugsigu haddii uusan Isuduwaha Cinwaanka IX go'aamin in saxiixa cabasho rasmi ah si loo bilaabo baaritaan ku saabsan rabitaanka qofka dacwoonaya aysan si cad u ahayn mid aan macquul ahayn marka la eego duruufaha la yaqaan.
- Marka la helo cabasho rasmi ah, degmadu waa inay ogeysiis qoraal ah oo ku saabsan cabashada rasmiga ah siisaa dhinacyada la yaqaan waqti ku filan si ay u diyaariyaan jawaab ka hor wareysi kasta oo bilow ah. Ogeysiiskan qoran waa inuu ka kooban yahay:
- Eedeymaha ku saabsan faraxumaynta galmada, oo ay ku jiraan faahfaahin ku filan oo la ogyahay waqtigaas, aqoonsiga dhinacyada ku lugta leh dhacdada (haddii la yaqaan), dhaqanka la sheegay inuu yahay faraxumaynta galmada, iyo taariikhda iyo goobta dhacdada la sheegay, haddii la yaqaan;
- Bayaan sheegaya in eedeysanaha loo maleynayo in uusan mas'uul ka ahayn dhaqanka la sheegay iyo in go'aan laga gaarayo mas'uuliyadda la gaari doono marka la soo gabagabeeyo habka cabashada;
- Bayaan sharraxaya in dhinacyadu ay yeelan karaan lataliye ay iyagu doortaan, kaasoo noqon kara, laakiin aan looga baahnayn inuu noqdo, qareen;
- Bayaan sheegaya in dhinacyadu ay baari karaan oo ay dib u eegi karaan caddaymaha la ururiyay iyadoo la raacayo siyaasaddan;
- Bayaan ku wargelinaya dhinacyada qodob kasta oo ku saabsan xeerka anshaxa oo mamnuucaya in si ula kac ah loo sameeyo hadallo been abuur ah ama si ula kac ah loo gudbiyo macluumaad been abuur ah; iyo
- Nuqul ka mid ah siyaasaddan.
- Eedeymaha ku saabsan faraxumaynta galmada, oo ay ku jiraan faahfaahin ku filan oo la ogyahay waqtigaas, aqoonsiga dhinacyada ku lugta leh dhacdada (haddii la yaqaan), dhaqanka la sheegay inuu yahay faraxumaynta galmada, iyo taariikhda iyo goobta dhacdada la sheegay, haddii la yaqaan;
VII. XAALADDA JAWAAB CELIYAHA INTA LA SOCDO DACWADDA RASMI AH
- Ka saarista Degdegga ah ee Ardayga
- Degmada dugsigu waxay ka saari kartaa ardayga-jawaab celiyaha barnaamij waxbarasho ama dhaqdhaqaaq degmada dugsiyeed xaalad degdeg ah ka hor inta aan la gaarin go'aan ku saabsan mas'uuliyadda haddii:
- Degmada dugsigu waxay samaysaa falanqayn shaqsiyeed oo ku saabsan badbaadada iyo khatarta;
- Degmada dugsigu waxay go'aamisaa in khatar degdeg ah oo ku wajahan caafimaadka jireed ama badbaadada arday kasta ama qof kale oo ka dhasha eedeymaha faraxumaynta galmada ay qiil u tahay in ardayga-jawaab bixiyaha laga saaro; iyo
- Degmada dugsigu waxay go'aamisaa in ardayga iyo jawaab bixiyaha ay khatar noocaas ah ku yihiin, sidaas darteed waxay ku wargelin doontaa ardayga iyo jawaab bixiyaha, ardayga iyo jawaab bixiyahana wuxuu heli doonaa fursad uu kaga doodo go'aanka isla markiiba ka dib ka saarista. Marka uu go'aaminayo in la soo rogo tallaabooyin ka saarista degdegga ah, Isuduwaha Cinwaanka IX waa inuu la tashado siyaasadaha degmada dugsiga ee la xiriira, oo ay ku jiraan Siyaasadda 506 - Anshaxa Ardayga. Degmada dugsigu waa inay tixgelisaa shuruudaha khuseeya ee Xeerka Waxbarashada Shakhsiyaadka Naafada ah iyo Qaybta 504 ee Xeerka Dhaqancelinta ee 1973, ka hor inta aan laga saarin ardayga waxbarashada gaarka ah ama ardayga Qaybta 504 xaalad degdeg ah.
- Degmada dugsigu waxay samaysaa falanqayn shaqsiyeed oo ku saabsan badbaadada iyo khatarta;
- Degmada dugsigu waxay ka saari kartaa ardayga-jawaab celiyaha barnaamij waxbarasho ama dhaqdhaqaaq degmada dugsiyeed xaalad degdeg ah ka hor inta aan la gaarin go'aan ku saabsan mas'uuliyadda haddii:
- Fasaxa Maamulka Shaqaalaha
Degmada dugsigu waxay shaqaale aan arday ahayn ku dari kartaa fasax maamul inta lagu jiro habka cabashada ee cabashada rasmiga ah. Fasaxa noocaas ah waxaa caadi ahaan la siin doonaa fasax lacag ah haddii aan duruufuhu u oggolaan fasax aan lacag lahayn iyadoo la raacayo shuruudaha sharciga. Degmada dugsigu waa inay tixgelisaa shuruudaha khuseeya ee Qaybta 504 ee Xeerka Dhaqancelinta ee 1973 iyo Xeerka Naafada Mareykanka ka hor inta aan laga saarin qof naafonimo u qalma.
VIII. XALLINTA AAN RASMIGA AHAYN EE DACWADDA RASMI AH
- Waqti kasta ka hor inta aan la gaarin go'aan mas'uuliyadeed, xal aan rasmi ahayn ayaa laga yaabaa in ay bixiso oo ay fududeyso degmada dugsigu iyadoo go'aankeedu yahay degmada dugsigu, laakiin kaliya ka dib marka cabasho rasmi ah ay soo gaarto degmada dugsigu.
- Degmada dugsigu uma baahna shuruud ahaan diiwaangelinta ama sii wadashada diiwaangelinta, ama shaqada ama sii wadashada shaqada, ama ku raaxaysiga xuquuq kasta oo kale, ka-dhaafitaanka xuquuqda baaritaan rasmi ah iyo go'aan ka gaarista cabashooyinka rasmiga ah ee ku saabsan faraxumaynta galmada.
- Habka aan rasmiga ahayn ee xallinta khilaafaadka looma isticmaali karo in lagu xalliyo eedeymo sheegaya in shaqaale ka tirsan degmada dugsi uu faraxumeeyay arday.
- Degmada dugsigu ma fududayn doonto geeddi-socod xal aan rasmi ahayn iyada oo aan labada dhinac heshiis ka gaarin, waxayna heli doontaa oggolaansho ikhtiyaari ah oo qoraal ah. Degmada dugsigu waxay dhinacyada siin doontaa ogeysiis qoraal ah oo muujinaya eedeymaha, shuruudaha geeddi-socodka xallinta aan rasmiga ahayn oo ay ku jiraan duruufaha ay ka hor istaagayso dhinacyada inay dib u bilaabaan cabasho rasmi ah oo ka dhalatay isla eedeymo isku mid ah, xuquuqda dhinacyadu u leeyihiin inay ka baxaan geeddi-socodka xallinta aan rasmiga ahayn, iyo cawaaqib kasta oo ka dhasha ka qaybgalka geeddi-socodka xallinta aan rasmiga ahayn, oo ay ku jiraan diiwaannada la hayn doono ama la wadaagi karo.
- Waqti kasta ka hor inta aan la gaarin go'aan, dhinac kasta wuxuu xaq u leeyahay inuu ka baxo geeddi-socodka xallinta aan rasmiga ahayn oo uu dib u bilaabo geeddi-socodka cabashada marka la eego cabashada rasmiga ah.
IX. ERYINTA DACWADDA RASMI AH
- Sida ku cad sharciga federaalka, degmada dugsigu waa inay meesha ka saartaa cabashada Title IX, ama qayb ka mid ah, haddii dhaqanka lagu eedeeyay dacwad rasmi ah ama qayb ka mid ah:
- Uma qalmi doono qeexitaanka dhibaataynta galmada, xitaa haddii la caddeeyo;
- Kuma dhicin barnaamijka waxbarashada ama hawlaha degmada dugsiga; ama
- Kuma dhicin qof ka soo horjeeda Mareykanka.
- Uma qalmi doono qeexitaanka dhibaataynta galmada, xitaa haddii la caddeeyo;
- Degmada dugsigu waxay, go'aankeeda, ku joojin kartaa cabasho rasmi ah ama eedeymo ku jira haddii:
- Cabashaduhu wuxuu qoraal ahaan ugu wargelinayaa Isuduwaha Cinwaanka IX in cabashaduhu uu doonayo inuu ka noqdo cabashada rasmiga ah ama eedeymaha ku jira;
- Jawaab celiyaha mar dambe kama diiwaan gashana ama uma shaqeeyo degmada dugsiga; ama
- Duruufo gaar ah ayaa ka hor istaagaya degmada dugsigu inay ururiso caddayn ku filan si loo gaaro go'aan.
- Cabashaduhu wuxuu qoraal ahaan ugu wargelinayaa Isuduwaha Cinwaanka IX in cabashaduhu uu doonayo inuu ka noqdo cabashada rasmiga ah ama eedeymaha ku jira;
- Degmada dugsigu waa inay ogeysiis qoraal ah u gudbisaa labada dhinac ee ku saabsan eryidda. Ogaysiisku waa inuu ku jiraa sababaha eryidda.
- Ka-noqoshada cabasho rasmi ah ama qayb ka mid ah kama hor istaagayso degmada dugsigu inay wax ka qabato dhaqanka hoose si kasta oo ay degmada dugsigu u aragto mid ku habboon. Degmadu waxay ku qasban tahay inay u sheegto magaca macallin kasta oo iscasila inta lagu jiro baaritaanka anshax xumada PELSB.
X. BAARISTA DACWAD RASMI AH
- Haddii cabasho rasmi ah ay soo gaarto Degmada Dugsiga, degmada dugsigu waxay u xilsaari doontaa ama u magacaabi doontaa Baare si uu u baaro eedeymaha ku xusan cabashada rasmiga ah.
- Haddii inta baaritaanka socdo, degmada dugsigu ay go'aansato inay baarto eedeymo kasta oo ku saabsan dacwoodaha ama jawaab bixiyaha oo aan ku jirin ogeysiiska qoraalka ah ee dacwad rasmi ah oo la siiyay dhinacyada, degmada dugsigu waa inay ogeysiis ku saabsan eedeeymaha dheeraadka ah siisaa dhinacyada la yaqaan.
- Marka ka qaybgalka dhinac lagu martiqaado ama laga filayo wareysi baaritaan, Baaraha wuxuu la shaqeyn doonaa Isuduwaha Cinwaanka IX si uu u siiyo ogeysiis qoraal ah qofka taariikhda, waqtiga, goobta, ka qaybgalayaasha, iyo ujeeddooyinka wareysiga baaritaanka iyadoo la siinayo waqti ku filan oo dhinacgu uu isu diyaarin karo.
- Inta baaritaanka socdo, Baaraha waa inuu siiyaa dhinacyada fursad siman oo ay markhaatiyaal ku soo bandhigaan wareysiyada, oo ay ku jiraan markhaatiyada xaqiiqda ah iyo markhaatiyada khabiirka ah, iyo caddayn kale oo dambi iyo mid cudurdaar ah.
- Kahor inta aan la dhammaystirin warbixinta baaritaanka, Baaraha, iyada oo loo marayo Iskuduwaha Cinwaanka IX, wuxuu siin doonaa dhinacyada iyo la-taliyayaashooda (haddii ay jiraan) fursad siman oo ay ku kormeeraan oo ay dib ugu eegaan caddayn kasta oo si toos ah ula xiriirta eedeymaha. Caddaynta waa in lagu bixiyaa qaab elektaroonig ah ama nuqul adag waxaana ku jiri doona dhammaan caddaymaha khuseeya, caddaynta aysan degmada dugsigu ku talagelin inay ku tiirsanaato gaaritaanka go'aan ku saabsan mas'uuliyadda, iyo caddayn kasta oo dambi ama cudurdaar ah haddii laga helo dhinac ama ilo kale. Dhinacyadu waxay haystaan toban (10) maalmood si ay u soo gudbiyaan jawaab qoraal ah, taas oo Baaraha uu tixgelin doono ka hor inta aan la dhammaystirin warbixinta baaritaanka.
- Baadhuhu wuxuu diyaarin doonaa warbixin baaritaan oo qoran oo si caddaalad ah u soo koobaysa caddaymaha khuseeya. Warbixinta baaritaanka waxaa ku jiri kara go'aanno lagu kalsoonaan karo oo aan ku salaysnayn xaaladda qofka oo ah dacwoode, jawaab-bixiye ama markhaati. Degmada dugsigu waxay dhinacyada iyo la-taliyayaashooda (haddii ay jiraan) u diri doontaa nuqul ka mid ah warbixinta qaab elektaroonig ah ama nuqul adag, si ay dib ugu eegaan oo ay uga jawaabaan ugu yaraan toban (10) maalmood ka hor go'aaminta mas'uuliyadda.
XI. GO'AAN QAADASHADA MAS'UULIYADDA
- Ka dib marka degmadu ay warbixinta baaritaanka u dirto labada dhinac iyo ka hor inta aysan degmadu gaarin go'aan ku saabsan mas'uuliyadda, Go'aan-qaataha waa inuu siiyaa dhinac kasta fursad uu ku soo gudbiyo su'aalo qoran oo khuseeya oo dhinac uu rabo inuu weydiiyo dhinac ama markhaati kasta.
- Go'aan-qaataha waa inuu siiyaa su'aalaha khuseeya dhinacyada ay u soo gudbiyaan dhinacyada kale ama markhaatiyaasha su'aalaha loo soo bandhigay, ka dibna uu siiyo dhinac kasta jawaabaha, oo uu u oggolaado su'aalo dheeraad ah oo dabagal ah oo kooban oo ka imanaya dhinac kasta.
- Go'aan-qaataha waa inuu u sharaxaa dhinaca soo jeedinaya su'aalaha go'aan kasta oo lagu joojinayo su'aal inuu yahay mid aan khusayn.
- Marka is-weydaarsiga su'aalaha iyo jawaabaha la soo gabagabeeyo, Go'aan-qaataha waa inuu soo saaraa go'aan qoraal ah oo ku saabsan mas'uuliyadda oo khuseeya heerka ugu badan ee heerka caddaynta xaqiiqooyinka iyo duruufaha cabashada rasmiga ah. Go'aaminta qoraalka ah ee mas'uuliyadda waa inay ku jirtaa kuwa soo socda:
- Aqoonsiga eedeymaha suurtagalka ah inay yihiin faraxumeyn galmo;
- Sharaxaad ku saabsan tallaabooyinka habraaca ee laga qaaday laga bilaabo helitaanka cabashada rasmiga ah ilaa go'aanka, oo ay ku jiraan ogeysiis kasta oo loo diro dhinacyada, wareysiyo lala yeesho dhinacyada iyo markhaatiyaasha, booqashooyinka goobta, iyo hababka loo isticmaalo in lagu ururiyo caddayn kale;
- Natiijooyinka xaqiiqooyinka taageeraya go'aanka;
- Gunaanad ku saabsan ku dhaqanka xeerka anshaxa ee degmada dugsiga ee xaqiiqooyinka;
- Bayaan, iyo sabab, natiijada ku saabsan eedeymo kasta, oo ay ku jirto go'aan ka gaarista mas'uuliyadda, cunaqabateyn kasta oo anshax ah oo ay degmada dugsigu ku soo rogto eedeysanaha, iyo in xalal loogu talagalay in lagu soo celiyo ama lagu ilaaliyo helitaanka siman ee barnaamijka waxbarashada ama dhaqdhaqaaqa qaataha ay degmada dugsigu siin doonto dacwoodaha; iyo
- Habraacyada degmada dugsigu u dejisay iyo saldhigyada loo oggol yahay ee dacwoodaha iyo jawaab bixiyaha ay racfaan ka qaadan karaan iyo taariikhda racfaanka la qaadanayo.
- Aqoonsiga eedeymaha suurtagalka ah inay yihiin faraxumeyn galmo;
- Marka la go'aaminayo ciqaabaha anshaxa ee ku habboon, Go'aan-qaataha waa inuu tixgeliyaa duruufaha ku xeeran, dabeecadda dhaqanka, dhacdooyinkii hore ama qaab-dhaqankii hore ama kuwa sii socda, xiriirka ka dhexeeya dhinacyada ku lugta leh, iyo xaaladda dhacdada la sheegay inay ka dhacday.
- Go'aanka qoraalka ah ee mas'uuliyadda waa in la siiyaa dhinacyada isku mar.
- Isuduwaha Cinwaanka IX wuxuu mas'uul ka yahay hirgelinta wax ku oolka ah ee wax kasta oo daaweyn ah.
- Go'aanka ku saabsan mas'uuliyadda wuxuu noqonayaa mid kama dambays ah taariikhda ay degmadu siiso dhinacyada go'aanka qoran ee natiijada racfaanka, haddii racfaan la xareeyo, ama haddii racfaan aan la xareyn, taariikhda aan racfaanka loo tixgelin doonin mid waqtigeeda ku habboon.
XII. RAFCAANADA
- Degmada dugsigu waxay siin doontaa dhinacyada fursad ay racfaan kaga qaataan go'aan ka gaarista mas'uuliyadda ama ka noqoshada cabasho rasmi ah ama eedeymo kasta oo ku jira, iyadoo lagu saleynayo qodobbada soo socda:
- Nidaam aan joogto ahayn oo saameeya natiijada arrinta (tusaale ahaan, leexasho muhiim ah oo ka timid habraacyo la dejiyay);
- Caddeyn cusub oo aan si macquul ah loo heli karin xilligii go'aanka ku saabsan mas'uuliyadda ama shaqo ka eryidda la sameeyay, taasoo saameyn karta natiijada arrinta; iyo
- Isuduwaha Cinwaanka IX, Baaraha, ama Go'aan-qaade wuxuu lahaa iskahorimaad dano ama eex ah oo u dhexeeya ama ka soo horjeeda cabashooyinka ama jawaab-bixiyeyaasha guud ahaan ama qofka cabanaya ama jawaab-bixiyaha ah ee saameeyay natiijada arrinta.
- Nidaam aan joogto ahayn oo saameeya natiijada arrinta (tusaale ahaan, leexasho muhiim ah oo ka timid habraacyo la dejiyay);
- Haddii ogeysiiska racfaanka uu si ku habboon u helo degmada dugsigu, degmada dugsigu waxay qoraal ahaan ugu wargelin doontaa dhinacyada helitaanka racfaanka, waxay magacaabi doontaa ama magacaabi doontaa Go'aanka Rafcaan-qaadaha, waxayna siin doontaa dhinacyada fursad macquul ah oo siman oo ay ku soo gudbin karaan bayaan qoraal ah oo taageeraya ama ka hor imanaya natiijada.
- Kadib marka uu dib u eego hadallada qoran ee dhinacyada, Go'aanka Rafcaan qaadaha waa inuu soo saaraa go'aan qoraal ah oo qeexaya natiijada racfaanka iyo sababta natiijada.
- Go'aanka qoran ee qeexaya natiijada racfaanka waa in isla mar la siiyaa dhinacyada.
- Go'aanka qofka go'aanka ka gaaraya Rafcaanka waa kama dambays. Dib u eegis dheeraad ah oo ka baxsan racfaanka looma oggola.
XIII. AARSIIS LA MAMNUUCI KARO
- Degmada dugsiga ama qof kale midna ma cabsi gelin karo, handadi karo, ku qasbi karo, ama takoori karo qof kasta si uu u farageliyo xuquuq kasta ama mudnaan kasta oo lagu xaqiijiyay Cinwaanka IX, xeerarkiisa fulinta, ama siyaasaddan, ama sababtoo ah qofku wuxuu sameeyay warbixin ama cabasho, markhaati furay, caawiyay, ama ka qayb qaatay ama diiday inuu ka qayb qaato si kasta oo ku saabsan baaritaanka, dacwadda, ama dhageysiga siyaasaddan. Cabsi gelin, hanjabaad, qasab, ama takoorid, oo ay ku jiraan dacwado ka dhan ah shakhsi oo ku saabsan jebinta xeerka anshaxa ee aan ku lug lahayn takooridda jinsiga ama dhibaataynta galmada, laakiin ka soo baxa isla xaqiiqooyinka ama duruufaha warbixinta ama cabashada takoorka jinsiga, ama warbixin ama cabasho rasmi ah oo ku saabsan dhibaataynta galmada, si loogu farageliyo xuquuq kasta ama mudnaan kasta oo lagu xaqiijiyay Cinwaanka IX, xeerarkiisa fulinta, ama siyaasaddan, waxay ka dhigan tahay aargoosi. Aargoosiga ka dhanka ah qofka soo gudbiyay warbixinta dhibaataynta galmada, gudbinta cabasho rasmi ah, ama ka qaybgalka baaritaanka, waxay ka dhigan tahay jebinta siyaasaddan oo keeni karta in la soo rogo ciqaabo/cawaaqib xumo iyo/ama xalal kale oo ku habboon.
- Qof kasta wuxuu soo gudbin karaa warbixin ama cabasho rasmi ah oo ku saabsan aargoosi sida ku xusan siyaasaddan, waxaana wax looga qaban doonaa si la mid ah cabashooyinka kale ee ku saabsan faraxumaynta galmada ama takoorka jinsiga.
- Dacwadda qof lagu soo oogo ku xadgudubka siyaasadaha degmada dugsiga ee ah inuu sameeyay hadal been abuur ah oo aan run ahayn intii lagu jiray dacwad cabasho ah oo hoos timaada siyaasaddan ma noqon doonto aargoosi, si kastaba ha ahaatee, haddii go'aan laga gaaro mas'uuliyadda, oo keliya, aysan ku filnayn in lagu soo gabagabeeyo in dhinac kastaa uu sameeyay hadal been abuur ah oo aan run ahayn.
TABABAR XIV
- Degmada dugsigu waa inay hubisaa in Shaqaalaha Title IX ay helaan tababar ku habboon. Tababarka waa inuu ku jiraa tilmaamo ku saabsan:
- Qeexitaanka Cinwaanka IX ee dhibaataynta galmada;
- Baaxadda barnaamijka ama hawsha waxbarashada ee degmada dugsiga;
- Sida loo sameeyo baaritaan iyo habraac cabasho, racfaan, iyo hababka xallinta aan rasmiga ahayn, hadba sida ay khuseyso;
- Sida loogu adeego si dhexdhexaad ah, oo ay ku jiraan iyadoo laga fogaanayo eex ku saabsan xaqiiqooyinka la isku haysto, iskahorimaadyada danaha, iyo eexda;
- Go'aan-qaatayaasha, tababar ku saabsan arrimaha khuseeya su'aalaha iyo caddaymaha, oo ay ku jiraan marka su'aalaha iyo caddaymaha ku saabsan dhaqankii hore ee galmada ee dacwoodaha aysan khuseyn; iyo
- Baarayaasha, tababar ku saabsan arrimaha khuseeya, oo ay ku jiraan abuurista warbixin baaritaan oo si caddaalad ah u soo koobaysa caddaymaha khuseeya.
- Qeexitaanka Cinwaanka IX ee dhibaataynta galmada;
- Agabka tababarku kuma tiirsanaan doono fikradaha galmada ee khaldan waana inay horumariyaan baaritaanno dhexdhexaad ah iyo go'aanno cabashooyin rasmi ah.
- Agabka loo isticmaalo tababaridda Shaqaalaha Title IX waa in lagu dhejiyaa bogga internetka ee degmada dugsiga. Haddii degmada dugsigu aysan lahayn degel internet, waa inay agabka tababarka u diyaarisaa kormeerka dadweynaha marka la codsado.
XV. FAAFINTA SIYAASADDA
- Siyaasaddan waxaa heli doona dhammaan ardayda, waalidiinta/mas'uuliyiinta ardayda, shaqaalaha degmada dugsiga, iyo ururada shaqaalaha.
- Degmada dugsigu waxay si cad u soo dhejin doontaa magaca Isuduwaha Cinwaanka IX, oo ay ku jiraan cinwaanka xafiiska, lambarka taleefanka, iyo cinwaanka iimaylka shaqada ee boggeeda internetka iyo buug-gacmeed kasta oo ay u diyaariso waalidiinta, shaqaalaha, ardayda, ururada shaqaalaha, ama codsadayaasha.
- Degmada dugsigu waa inay siisaa codsadayaasha ogolaanshaha iyo shaqada, ardayda, waalidiinta ama mas'uuliyiinta sharciga ah ee ardayda dugsiga sare, shaqaalaha, iyo dhammaan ururada shaqaalaha ee heshiisyada wadareedka la leh degmada dugsiga, iyadoo la raacayo kuwa soo socda:
- Magaca ama cinwaanka, cinwaanka xafiiska, cinwaanka boostada elektaroonigga ah, iyo lambarka taleefanka ee Isuduwaha Cinwaanka IX;
- Ogsoonow in degmada dugsigu aysan ku takoorin jinsiga barnaamijka waxbarashada ama hawsha ay qabato, iyo in Cinwaanka IX uu uga baahan yahay inaysan ku takoorin habkaas;
- Bayaan sheegaya in shuruudaha aan lagu takoorin barnaamijka waxbarashada ama dhaqdhaqaaqa ay ku fidsan yihiin gelitaanka iyo shaqada, iyo in su'aalaha ku saabsan codsiga Cinwaanka IX loo gudbin karo Isuduwaha Cinwaanka IX, Kaaliyaha Xoghayaha Xuquuqda Madaniga ah ee Waaxda Waxbarashada ee Mareykanka, ama labadaba; iyo
- Ogeysiis ku saabsan habraacyada cabashada degmada dugsiga iyo habka cabashada ee ku jira siyaasaddan, oo ay ku jiraan sida loo soo sheego ama loo gudbiyo cabasho ku saabsan takoorka jinsiga, sida loo soo sheego ama loo gudbiyo cabasho rasmi ah oo ku saabsan faraxumaynta galmada, iyo sida degmada dugsigu uga jawaabi doonto.
- Magaca ama cinwaanka, cinwaanka xafiiska, cinwaanka boostada elektaroonigga ah, iyo lambarka taleefanka ee Isuduwaha Cinwaanka IX;
XVI. DIIWAANKA
- Degmada dugsigu waa inay abuurtaa, oo ay ilaalisaa muddo toddobo sano ah, diiwaannada ficillada, oo ay ku jiraan tallaabooyin taageero ah, oo laga jawaabayo warbixin ama cabasho rasmi ah oo ku saabsan faraxumayn galmo. Xaalad kasta, degmada dugsigu waa inay diiwaangelisaa:
- Saldhigga go'aanka degmada dugsigu ka gaadhay in jawaabteeda warbixinta ama cabashada rasmiga ah aysan ahayn mid si ula kac ah loo danaynayay;
- Tallaabooyinka ay degmada dugsigu qaadday ee loogu talagalay in lagu soo celiyo ama lagu ilaaliyo helitaanka siman ee barnaamijka ama dhaqdhaqaaqa waxbarashada degmada dugsigu; iyo
- Haddii degmada dugsigu aysan siinin qof dacwoonaya tallaabooyin taageero ah, markaas waa inay diiwaangelisaa sababaha jawaabta noocaas ahi aysan si cad u ahayn mid aan macquul ahayn marka la eego duruufaha la yaqaan. Diiwaankaas waa in la hayaa muddo toddobo sano ah.
- Dukumentiyada saldhigyada ama tallaabooyinka qaarkood kama xaddidayaan qofka qaadanaya mustaqbalka inuu bixiyo sharraxaad dheeraad ah ama uu faahfaahiyo tallaabooyinka dheeraadka ah ee la qaaday.
- Saldhigga go'aanka degmada dugsigu ka gaadhay in jawaabteeda warbixinta ama cabashada rasmiga ah aysan ahayn mid si ula kac ah loo danaynayay;
- Degmada dugsigu waa inay sidoo kale haysaa muddo toddobo sano ah oo diiwaanno ah:
- Baaritaan kasta oo ku saabsan tacaddiyada galmada oo ay ku jiraan go'aan kasta oo ku saabsan mas'uuliyadda, ciqaab kasta oo anshax ah oo lagu soo rogo eedaysanaha, iyo wax kasta oo xalal ah oo la siiyo dacwoodaha loogu talagalay in lagu soo celiyo ama lagu ilaaliyo helitaanka siman ee barnaamijka waxbarasho ama dhaqdhaqaaqa qaataha;
- Rafcaan kasta iyo natiijada ka soo baxda;
- Xal kasta oo aan rasmi ahayn iyo natiijada ka soo baxda; iyo
- Dhammaan agabka loo isticmaalo tababaridda Shaqaalaha Cinwaanka IX.
- Baaritaan kasta oo ku saabsan tacaddiyada galmada oo ay ku jiraan go'aan kasta oo ku saabsan mas'uuliyadda, ciqaab kasta oo anshax ah oo lagu soo rogo eedaysanaha, iyo wax kasta oo xalal ah oo la siiyo dacwoodaha loogu talagalay in lagu soo celiyo ama lagu ilaaliyo helitaanka siman ee barnaamijka waxbarasho ama dhaqdhaqaaqa qaataha;
Tixraacyada Isdhaafsiga ah:
Siyaasadda #534: Fursad Waxbarasho oo Siman
Siyaasadda #534: Fursad Waxbarasho oo Siman
Siyaasadda #427: Dhibaataynta iyo Rabshadaha
Siyaasadda #506: Anshaxa Ardayga iyo Xeerka Anshaxa
Siyaasadda #521: Kala-soocid La'aanta Naafada Ardayda
Siyaasadda #521: Kala-soocid La'aanta Naafada Ardayda
Dib loo eegay: Noofambar 19, 2020
La ansixiyay: Diseembar 3, 2020
Dib loo eegay: Oktoobar 28, 2021
La ansixiyay: Noofambar 4, 2021